روغن زيتون مرتّب نمايند و در شيشه نكاه داشته عند الحاجت به كار برند [ دهن الخراطين ] دهن الخراطين كه در هندى كيجوه نامند كرم در دويّم و تر در اوّل جهت اكثر امراض عصبانى و دماغى مانند فالج و لقوه و استرخا و اوجاع مفاصل و ورك و عرق النّسا و نقرس و سستى آلات تناسل و ضعف باه طلاء و تدهينا و شربا مفيد صنعت آن بكيرند خراطين هر قدر كه خواهند و پاك شسته در روغن كنجد تازه يا زيت دو وزن آن انداخته باتش ملايم طبخ دهند تا سوخته و سياه كردد پس صاف نموده به كار برند دهن الخراطين نوع ديكر كه بواسير را نافعست صنعت آن بكيرند پنجاه عدد خراطين را و در روغن كنجد بدستور بريان نمايند پس صاف نموده روغن را با قدر موم خالص بكدازند و ده درم دنبالهء بادنجان نرم كوبيده بدان بياميزند و بر مقعده طلا نمايند و جهت قطع خون آن با اندك مازو كوبيده استعمال نمايند دهن الخراطين نوع ديكر از آن هر دو اقوى صنعت آن بكيرند خراطين را و پاك كرده مقدار يك‌صد درم و روغن زيتون يك‌صد درم و شراب كشمش پنجاه مثقال بران ريخته در ديك سنكى كرده باتش ملايم بجوشانند تا شراب برود و به اعتقاد داعى اكر بدل شراب عرق مخلصه يا عرق اذخر يا عرق بابونه كنند انفع است و از براى اوجاع مفاصل و ضرب رسيده نيز مفيد است بدين قسم كه انعضو را بدين روغن چرب نمايند و پوست بره كه تازه كنده باشند بروغن مذكور چرب كرده كرما كرم بران ببندند و از هوا اجتناب نمايند و اكر اين روغن را با روغن جوزبوا و روغن اليفاقوس از هريك دو مثقال ممزوج كرده بمالند انفع است [ دهن الخردل ] دهن الخردل كه بهندى رائى نامند بغايت لطيف و محلّل و طلاى آن جهت درد دندان و اختناق رحم و تبهاى مزمن و تحليل اورام كوش و ساير اورام صلبه و تفتيح سدّهء عصب و نسيان و فالج و استرخاء و درد معدهء بارد و ثقل سامعه طلاء و شربا و قطورا نافع و در سيّم كرم و خشك صنعت آن بكيرند تخم خردل هر قدر كه بخواهند و بكوبند و آب كرم اندك بران بپاشند و فشرده دهن آن را اخذ نمايند [ دهن الخس و دهن بزران ] دهن الخس جهت ترطيب دماغ و تنويم و ماليخوليا و صرع پيسى و تحليل صلابات به او منع مستى مفيد و بارد رطب و مخدر است صنعت آن مانند دهن الحسك است و دهن بزران از آن اقوى و صنعت آن مانند بزر الخيار است [ دهن الخفّاش ] دهن الخفّاش عرق النّسا و درد مفاصل و فالج و رعشه و لقوه و درد كمر و زانو و نقرس را بغايت نافع و قطور اندك آن در احليل كشايندهء احتباس بولست كرم و خشك در سيّم و خشكى آن بر حرّ آن غالب صنعت آن بكيرند يك عدد خفّاش بزرك فربه را و در روغن زنبق يا خيرى بجوشانند تا مهرّا شود پس صاف نموده در شيشه نكاه دارند و عند الحاجت به كار برند [ دهن الخيرى ] دهن الخيرى كرم و خشك و بغايت محلّل و مدرّ حيض و مخرج جنين و جهت تفتيح سدّهء دماغى و وجع مفاصل و ورم رحم شربا و قطورا و طلاء و حولا مفيد و با عاقرقرحا تخم ابخره جهت تقويت باه بر كمر ماليدن نافع صنعت آن آنست كه كل آن را كرفته با روغن كنجد به ترتيب مذكور در روغن بابونه مرتّب نمايند [ دهن دارشيشعان ] دهن دارشيشعان كرم و خشك در اخر دويّم بسيار خوشبو و خوب و نيم اوقيه از آن با شراب زردك يا ميبه جهت تقويت فم معده و رفع اسهال و حقنه آن با ادويهء حابسه جهت رفع اسهال رطوبى و طلاى آن جهت نقرس و فالج و لقوه و شقيقه و سدهء دماغى و تقويت پردهاى دماغ و ساير امراض دماغ و عصبانى و تحليل اورام و تقويت و تحريك باه مفيد صنعت آن بكيرند شكوفهء دارشيشعان را و با مغز بادام مقشّر بدستور بنفشه بادام پرورده روغن بكيرند [ دهن الدّفلى ] دهن الدّفلى كه به فارسى خرزهره و بهندى كنير نامند كرم و خشك در اخر سيّم جهت فرطه كه مقدمهء كچلى است و جرب و حكه و برص نافع و از مجربات شمرده‌اند و يكدرهم آن كشنده است بخناق و مصلح آن عسل است صنعت آن بكيرند برك و كل آن را و كل نوع سفيد آن اقوى از سرخ است و با آب پخته بدستور روغن كنجد داخل كرده مرتّب نمايد و يا در روغن كنجد انداخته در افتاب كذارند تا چهل يوم [ دهن الرّزاقى ] دهن الرّزاقى كرم‌تر از روغن زنبق و سوسن است درد اعصاب و استرخاء را نافع است صنعت آن آنست كه بكيرند كل آن را و در روغن در شيشه مكرر پرورده استعمال نمايند نوع ديكر آنكه كنجد مقشّر سفيد را در كل آن پرورده نمايند آن مقدار كه رنك كنجد سرخ تيره كردد پس از آن دهن دهن اخذ نمايند و كويند رازقى راى بيد است و بهندى مزيته نيز نامند [ دهن الرّخمه ] دهن الرّخمه منقول از ارسطاطاليس جذام را نافع و مجربست صنعت آن بكيرند رخمه كه مردار خوار است و خفه كرده باب بپزند تا مهرّا كردد پس صاف نموده چهار قسط روغن زيتون بران ريخته باتش ملايم بجوشانند تا روغن بماند پس در شيشه نكاه داشته عند الحاجت به كار برند [ دهن الرّيحان ] دهن الرّيحان فالج و لقوه و استرخا و تشنج امتلائى و اوجاع مفاصل و درد زانو را نافع است صنعت آن بكيرند از آب برك تازهء آن دو جزو تا چهار جزو و با يك جزو روغن كنجد مرتب نمايند بدين نوع كه اندك‌اندك برك ريحان را در روغن بريزند و طبخ دهند تا تمام آب ريحان برود و روغن بماند و نسوزد و يا آنكه برك آن را در آب بجوشانند تا قوت آن تمام در آب برايد پس بمالند و بفشارند و صاف كنند و با هم‌وزن آن روغن كنجد مرتب نمايند و يا آنكه در روغن كنجد تازه اندازند و در افتاب كذارند تا چهل روز و در بين سه مرتبه تجديد نمايند [ دهن الزّرنيخ ] دهن الزّرنيخ جرب و قوبا و قروح خبيثه را طلاء مفيد و در نهايت كرمى و خشكى است صنعت آن زرنيخ زرد ورقى يك جزو روغن كنجد تازه در ديك سفالى بجوشانند بدين قسم كه اولا روغن را باتش ملايم بجوشانند تا سرخ كردد پس زرنيخ را نرم سوده اندك‌اندك بران ريزند و با كفچهء چوبى برهم زنند تا رنك آن طاوسى كردد و آتش در روغن دركيرد پس به زودى سر ديك را بپوشند تا آتش خاموش كردد پس سر آن را باز نمايند تا باز آتش در آن دركيرد و همچنين تا چهار پنج مرتبه پس صاف نموده در شيشه نكاه دارند و عند الحاجت بر جرب و قوبا و برص و بهق ماليده انعضو را ساعتى در افتاب بدارند پس بشويند و هم‌چنين بدفعات چند مرتبه تا زائل كردد [ دهن الزّنبق ] دهن الزّنبق در دويّم كرم و در اول خشك و ملطف و مقوى اعضا و پنج درم آن مسهل خلط مرارى و مدر بول و تمريخ بدان جهت رفع قشعريره و سردى دماغ و اعصاب و اعضاى تناسل نافع و بدل آن در همه افعال روغن ايرسا است و در غير اسهال روغن نركس صنعت آن مانند دهن ورد است كه كل آن را تا چهل روز با روغن كنجد در افتاب ترتيب دهند و تبديل نمايند [ دهن الزّيت ] دهن الزّيت كه زيت عذب نيز نامند و به فارسى روغن زيتون و آن روغنى است كه از زيتون رسيده كيرند مغشوش و غير مغشوش مىباشد علامت غير مغشوش آن آنست كه سريع الانتشار بر سطح بدن باشد و اجزاى آن از يكديكر منقطع نكردد بخلاف مغشوش و اين در دويّم كرم و با يبوست و قبض و قول به رطوبت آن اصلى ندارد و مغسول آن در آب كرم كه بكيرند زيت را باب كرم بسيار برهم زنند و صاف كنند و بكذارند تا سرد كردد پس دهنيت را از آن جدا نمايند بىلذع و الطف و چهارده مثقال آن با يك رطل آب كرم و ماء الشعير مسهل قوى جهت درد اعضا و عرق النّساء و با شراب و آب كرم جهت معص و اخراج كرم معده و قى كردن بان جهت دفع سميّت ادويه و حقنهء بان جهت رفع قولنج ورمى و سدى و درد مفاصل و عرق النّسا و درد كمر و با مرهمها جهت التيام و اصلاح زخمها و تدهين بدان جهت اوجاع بارده مفيد و چون شش سال از ساختن آن بكذرد آن را زيت عتيق نامند كرم‌تر از غير عتيق آن محلّل و مليّن طبع و بشره و مصلح ادويه و مضعف قوت انها و مانع جمود اعضا و رفع ضرر سرما