محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

1273

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )

از اقماع بيست درم اصل السوس سنبل الطيب از هريك ده درم و در نسخهء ديكر بعوض اصل السّوس رب السّوس است اجزا را كوفته و بيخته بمثلث سرشته اقراص سازند و در سايه خشك نمايند شربتى دو درم با سكنجبين بزورى و مزاج اين كرم است در نيم درجه و خشكست در سه ربع درجه و چون بيفزايند بر اين قرص شش درم سقمونياى مشوى و بجاى مثلث اجزا را بكلاب سرشته اقراص سازند ميكردد اقوى و مسهل صفرا [ قرص ورد ملين كه شيخ الرئيس در قرابادين قانون ذكر كرده ] قرص ورد ملين كه شيخ الرئيس در قرابادين قانون ذكر كرده و كفته كه اين قرص مستعملست در تابستان و شيخ الرئيس نيز اين قرص را در موضع ديكر قانون قرابادين باسم قرص ورد با سقمونيا ذكر كرده و در وزن تفاوتست صنعت آن ورق كل سرخ دوازده درم اصل السوس سنبل الطيب از هريك چهار مثقال و در نسخهء ديكر اصل السوس سنبل الطيب از هريك هشت درم است سقمونيا سه درم كوفته و بيخته بدستور مقرر قرص سازند و در سايه خشك كنند شربتى دو درم با كلاب و سكنجبين بياشامند قرص ورد بنسخهء ميرزا محمد باقر كه در مجربات خود نوشته صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع ده درم رب السوس دو درم سنبل الطيب مصطكى رومى از هريك يك درم كوفته و بيخته اقراص سازند شربتى دو درم صنعت اين قرص بنسخهء سيد اسمعيل كه در ذخيره ذكر كرده كل سرخ ده درم مصطكى رومى يك درم سنبل الطيب دو درم تخم كاسنى مقشر پنج درم كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند شربتى يك مثقال قرص ورد درد معده و تبهاى كهنه و تبهاى مركبه و درد جكر و يرقان را زايل كند و سدهء جكر بكشايد صنعت آن كل سرخ پاك كرده از اقماع ده درم سنبل الطيب دو درم طباشير سفيد رب السوس از هريك سه درم عصارهء غافث پنج درم انيسون مصطكى رومى از هريك يك درم ترنجبين خالص پاك كرده بيست درم ترنجبين را بكلاب حل كرده بپالايند و باقى ادويه را كوفته و بيخته بان بسرشند و اقراص سازند شربتى از يك مثقال تا دو درم با سكنجبين ساذج يا سكنجبين بزورى بحسب حاجت قرص ورد بنسخهء ميرزا محمّد باقر حكيم باشى صنعت آن ورق كل سرخ هفت درم عصارهء غافث چهار درم طباشير سفيد دو درم اصل السوس چهار درم سنبل الطيب سه درم بدستور مقرر اقراص سازند قرص ورد ديكر كه همين منافع دارد اقوى و انفع است از براى تبهاى بلغمى صنعت آن ورق كل سرخ ده درم اصل السوس عصارهء غافث افسنتين رومى از هريك چهار درم مصطكى رومى سنبل الطيب اسارون عود هندى اذخر مكى از هريك يك درم كوفته و بيخته بكلاب سرشته اقراص سازند شربتى سه درم با ماء الاصول و كلنكبين قرص ورد ديكر بنسخهء ميرزا محمّد باقر بن حكيم عماد الدين محمود صنعت آن كل سرخ ده درم عصارهء غافث يك درم عصارهء افسنتين سه درم مصطكى رومى دو درم و نيم سنبل الطيب اسارون عود هندى اذخر مكى از هريك يك درم كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند شربتى دو درم با ماء البزور و ترنجبين قرص ورد صالح از براى حميات كهنه و وجع كبد و يرقان صنعت آن ورق كل سرخ پنج درم سنبل الطيب دو درم طباشير سفيد يك درم عصارهء غافث هشت درم كوفته و بيخته بابيكه ترنجبين در آن حل كرده باشند سرشته اقراص سازند و در سايه خشك كنند و نكاه دارند شربتى دو درم تا سه درم و بدانكه شيخ الرئيس اين قرص را در قرابادين قانون دوجا وصف كرده اول مرتبه باسم قرص ورد طباشيرى ذكر كرده و بعد از آن در اقراص اسم ورد غافثى بيان نموده [ قرص ورد منقول از كناش يونس نافع از براى حميات مثلثه ] قرص ورد منقول از كناش يونس نافع از براى حميات مثلثه و مزيل عطش و نافع از براى لينت شكم است صنعت آن ورق كل سرخ نشاسته رب السوس زعفران اقاقيا اجزا مساوى از هريك يك درم قند سفيد شش درم بدستور قرص سازند [ قرص ورد از اختراعات والد ماجد فقير ] قرص ورد ديكر قلمى فرموده‌اند كه اين اختراع قدوة الحكماء و رئيس الاطبّا سيّدى و سندى و والدى قدس سره است نافع از براى سدهاى كبد و يرقان و سوء القنيه و استسقا و حميات مركبه و بلغميّه و از براى رطوبت معده و وجع او و وجع كبد صنعت آن غنچهء كل سرخ منزوع الاقماع دوازده درم سنبل الطيب رب السوس از هريك شش درم شكاعى باد اورد مصطكى رومى عصارهء غافث از هريك چهار درم كوفته و بيخته با مثلث يا كلاب سرشته اقراص سازند و در پشت غربال پهن نموده در سايه خشك نمايند شربتى از يك مثقال تا سه درم با سكنجبين بزورى بارد يا معتدل يا حار بحسب مزاج هركدام كه باشد مقدار يك اوقيه و جهة درد معده و رطوبت با كلقند افتابى و يا سكنجبين سفرجلى هركدام كه باشد مقدار يك اوقيه و اين قرص مجرب است [ قرص ورد ديگر نافع از براى درد معده و رطوبت ] قرص ورد ديكر نافع از براى درد معده و رطوبت و اورام كهنهء جكر و تبهاى بلغمى مركب صنعت آن ورق كل سرخ اكليل الملك بابونه فلفل سياه از هريك پنج درم اذخر مكى صندل سرخ مصطكى از هريك سه درم اصل السوس مقشر هفت درم كهربا ده درم كوفته و بيخته اقراص سازند شربتى دو درم با سكنجبين و يا با طبيخ كرفس و باديان بحسب حاجت و اغراض قرص ورد بنسخهء شيخ رئيس كه بهتر است از نسخهء قبل صنعت آن ورق كل سرخ دو اوقيه سنبل الطيب شكاعى از هريك يك اوقيه كهربا مصطكى از هريك هفت درم عود بلسان پنج درم كوفته و بيخته بميپنحتج سرشته اقراص سازند قرص ورد بنسخهء سيد اسمعيل كه در ذخيره آورده صنعت آن كل سرخ شش درم سنبل الطيب سه درم مصطكى رومى كهرباى شمعى از هريك يك درم كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند شربتى يك مثقال از جهة درد سده به اين مطبوخ بدهند صنعت آن انيسون اصل السّوس از هريك چهار درم اكليل الملك بابونه اذخر مكى از هر يك سه درم جوشانيده صافى نموده كلقند افتابى يك اوقيه در آن حل كرده صافى نموده با قرص مذكور بنوشند و از جهة اماس معده و كبد يا عنب الثعلب و از جهة تبهاى بلغمى با كل انكبين يا ماء الاصول بدهند قرص ورد بنسخهء ميرزا محمّد باقر بن حكيم عماد الدين محمود حسينى شيرازى صنعت آن ورق كل سرخ شش مثقال سنبل الطيب اكليل الملك بابونه اذخر مكى از هريك سه مثقال رب السّوس چهار مثقال مصطكى رومى دو مثقال كهرباى شمعى يك مثقال كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند شربتى يك مثقال با طبيخ انيسون از براى وجع معده و با آب عنب الثعلب از براى ورم معده [ قرص ورد منقول از خط ميرزا محمّد باقر حكيم باشى ] قرص ورد منقول از خط ميرزا محمّد باقر حكيم باشى مقوى معده و كبد است و نافعست از براى اماس معده و جكر كه مزمن باشد و از براى ورم معدهء و كبد و از براى تبهاى بلغمى و تبهاى مركب صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع سه درم عود قمارى خام سنبل الطيب مصطكى رومى سليخه سودا فقاح اذخر دارچينى افسنتين رومى از هريك يك درم كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند و در سايه خشك نموده نكاه دارند شربتى يك مثقال [ قرص ورد ديگر درد معده و جگر و تبهاى بلغمى و يرقان سدى را نافعست ] قرص ورد ديكر درد معده و جكر و تبهاى بلغمى و يرقان سدى را نافعست و اين نسخه نيز از بياض مجربات ميرزا محمد باقر حسينى به خط معزى اليه است صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع ده درم عصارهء غافث پنج درم افسنتين رومى سه درم سنبل الطيب اسارون شامى فقاح اذخر انيسون از هريك يك درم كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند هر قرصى سه درم يك قرص را با اين مطبوخ بخورند صنعت آن پوست بيخ كبر بيخ كرفس بيخ رازيانه نانخواه انيسون تخم كشوث شكاعى از هريك پنج درم در چهار رطل آب بجوشانند تا يك رطل بماند بپالايند و نكاه دارند و وقت حاجت در يك اوقيه از اين مطبوخ يك اوقيه سكنجبين ساذج يا بزورى داخل كرده يك قرص بياشامند و هر شب يك قرص را با دواء التربد بخورند سفوف دواء التربد صنعت آن تربد سفيد ده درم مصطكى زنجبيل از هريك يك درم شكر سفيد مثل جميع ادويه شربتى از آن هر شب يك مثقال با يك قرص بخورند [ قرص ورد منقول از بياض ] قرص ورد منقول از بياض به خط معزى اليه نافع از براى درد معده و جكر و تبهاى مركب از بلغم و صفرا صنعت آن كل سرخ ده درم سنبل الطيب يك درم رب السّوس تخم خيار تخم كاسنى از هريك