محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
1274
قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )
دو درم كوفته و بيخته بدستور اقراص سازند شربتى يك مثقال تا سه درم و يكى از متاخرين اين قرص را از براى حمى كه انقيانوس كه يكى از حميات بلغميه است آورده و كفته كه چون خورده شود اين قرص در حمى انقيانوس يك مثقال با يك مثقال قرص طباشير با آب انار بعد از نضج بلغم يا كلنكبين عسلى ده درم سكنجبين با آب كرم هر روز با كلقند يا ماء الاصول و بعد از ظهور نضج تنقيهء مادهء حمى نمايند تربد سفيد غاريقون از هريك نيم درم زيرهء كرمانى مدبر دو درم شراب ورد ده درم فلوس خيارشنبر ده درم كه حل كرده باشند در آب نيم كرم بعد از كمال تنقيه هر دو قرص را بدستور مذكور بايد داد قرص ورد ديكر قلمى فرمودهاند كه اين قرص مستعمل ما است صنعت آن طباشير سفيد ده درم كل سرخ سه درم تخم كاهوى مقشر تخم خيارين مغز تخم كدوى شيرين از هريك دو درم ربّ السوس يك درم نشاسته كثيرا از هريك نيم درم ترنجبين پنج درم ترنجبين را در لعاب بزرقطونا حل كرده صافى نموده اجزا را بان سرشته اقراص سازند صاحب ذخيرهء خوارزمشاهى اين قرص را در غب غير خالص ذكر كرده و كفته كه هرگاه صفرا و بلغم در غب غير خالص زيادتى داشته باشد اين قرص نافعست و اجزاى اين هر دو نسخه مساوى نسخه مسطور است و در وزن اجزا تفاوتست و آن اينست كل سرخ ده درم اصل السّوس پنج درم سنبل الطيب سه درم تخم كاسنى تخم خيار از هريك چهار درم كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند قرص ورد ديكر نافعست از براى سدهاى كبد و معده و حميات سوداوى و بلغمى صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع هفت درم رب السّوس پنج درم فقاح اذخر سنبل الطيب سليخهء سياه مرمكى صافى زعفران مصطكى رومى از هريك دو درم مرّمكى و زعفران را در سركهء انكور بخيسانند و بمالند و بپالايند و باقى ادويه را كوفته و بيخته بانسرشته اقراص سازند و اكر خواسته باشند ادويه را با سه وزن مجموع عسل مصفى سرشته معجون سازند [ قرص ورد مكرر نافعست از براى تبهاى مركب از صفرا و بلغم كه كهنه شده باشند ] قرص ورد مكرر نافعست از براى تبهاى مركب از صفرا و بلغم كه كهنه شده باشند و از براى درد معده و كبد و سدّها بكشايد و يرقان را سود دارد صنعت آن ورق كل سرخ شش درم ربّ السوس چهار درم سنبل الطيب يك درم طباشير سفيد دو درم عصارهء غافث چهار درم كوفته و بيخته بميپنحتج سرشته اقراص سازند شربتى از يك درم تا يك مثقال قرص ورد بنسخهء محمود بن الياس كه در حاوى صغير ذكر كرده صنعت آن كل سرخ هفت درم عصارهء غافث طباشير سفيد سنبل الطيب عود هندى ربّ السّوس از هريك يك درم و در اختيارات بديعى وزن ربّ السوس چهار درم است و باقى موافق نسخهء حاوى صغير است اجزا كوفته و بيخته بدستور اقراص سازند شربتى از يك درم تا يك مثقال صاحب اختيارات بديعى كفته كه قوت اين قرص تا شش ماه باقى ميماند قرص ورد ديكر بنسخهء ميرزا محمد باقر كه در رسالهء مجربات خود ذكر كرده صنعت آن ورق كل سرخ پنج درم طباشير سفيد سنبل الطيب از هريك دو درم عصارهء غافث يك درم كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند شربتى از يك درم تا يك مثقال [ قرص ورد كه سدهاى كبد بگشايد ] قرص ورد كه سدهاى كبد بكشايد و از براى حميات مركبه از بلغم و صفرا و غب غير خالص و شطر الغب نافعست زمانى كه صفرا و بلغم مساوى باشد صنعت آن كل سرخ ده درم مصطكى رومى يك درم سنبل الطيب دو درم تخم كاسنى پنج درم بدستور قرص سازند شربتى يك مثقال [ قرص ورد ديگر نافع از براى درد جگر و درد معده ] قرص ورد ديكر نافع از براى درد جكر و درد معده و اورام بلغمى معده و كبد و تب لثقه و جميع حميات بلغميّه صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع شش درم سنبل الطيب اصل السوس از هريك چهار درم مصطكى رومى كهربا از هريك سه درم كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند [ قرص ورد ديگر كه اطفاى حرارت كند ] قرص ورد ديكر كه اطفاى حرارت كند و نافعست از براى وجع معده و مقوى معده است و منع امدن و ايستاده شدن غذا بفم معده مىكند و نافعست از براى حرارت و التهاب و رطوبت و انقلاب معده و از براى تبهاى بلغمى و تبهاى مركبه كهنه و التهاب و احتراق صنعت آن كل سرخ شش مثقال اصل السّوس چهار مثقال سنبل الطيب دو مثقال كوفته و بيخته بميپنحتج سرشته اقراص سازند هر قرصى يك درم شربتى تا دو قرص و در نسخهء محمود بن الياس در حاوى صغير از اسقليارس نقل كرده وزن سنبل الطيب يك مثقالست [ قرص ورد ديگر نافعست از براى سدّهاى كبد ] قرص ورد ديكر نافعست از براى سدّهاى كبد و سوء القنيه و استسقا و تب بلغمى نائبه و سوء مزاج بارد معده و كبد صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع ده درم مصطكى رومى سنبل الطيب رازيانه تخم كرفس تخم كاسنى عصارهء غافث افسنتين رومى از هريك يك درم طباشير سفيد پنج درم كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند شربتى دو درم با آب رازيانه و كلقند افتابى از هريك يك اوقيه و اين نسخه مجربست [ قرص ورد كه در منافع مذكوره از براى قرص ورد سابق مساوى است ] قرص ورد كه در منافع مذكوره از براى قرص ورد سابق مساوى است و اسهال بلغم كند و تبهاى مزمن با نافض قوى را كه با تهيج پا باشد صنعت آن افسنتين رومى مغز بادام تلخ از هريك سه درم صبر سقوطرى چهار درم عصارهء غافث سه درم تخم كرفس يك درم كوفته و بيخته با آب كرفس سرشته اقراص سازند و با آب رازيانه و سكنجبين بدهند [ قرص ورد ديگر نافع از براى حميات ملتهبه ] قرص ورد ديكر نافع از براى حميات ملتهبه و اورام كبد و يرقان و حميات مركّبه از صفرا و بلغم صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع شش درم سنبل الطيب زعفران از هريك دو درم رب السّوس مغز خيارشنبر ترنجبين پاك كرده سه درم صمغ عربى كثيرا از هريك يك درم كوفته و بيخته اقراص سازند شربتى از يك مثقال تا دو درم [ قرص ورد ديگر حرارت بنشاند ] قرص ورد ديكر حرارت بنشاند و اسهال مرارى و اسهال كبدى و حمى غب و خلفهء صفراوى را نافع باشد صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع شش درم صمغ عربى بزر الحماض بيخ انجبار از هريك چهار درم نشاسته سه درم زرشك منقى تخم خرفهء مقشر از هريك دو درم كافور قيصورى دو دانك كثيرا زعفران سنبل الطيب دارچينى از هريك يك درم كوفته بيخته اقراص سازند شربتى يك مثقال و در نسخهء ميرزا ابراهيم كه در منهاج ذكر كرده در شطر الغب بيخ انجبار داخل نيست و طباشير سفيد دو درم داخل است و وزن كافور يك دانكست [ قرص ورد ديگر كه نافع است از براى ضعف كبد ] قرص ورد ديكر كه نافع است از براى ضعف كبد و حميات مركبه از صفرا و بلغم و اين قرص انفع از جميع ادويه است از براى امراض كبد صنعت آن ورق كل سرخ ده درم طباشير سفيد عصارهء غافث ربّ السّوس و سنبل الطيب از هريك پنج درم زعفران مصطكى رومى افسنتين رومى تخم كاسنى مغز تخم كدو مغز تخم خيارين از هريك يك مثقال كوفته و بيخته بكلاب سرشته اقراص سازند شربتى دو درم با سكنجبين ساذج يا با سكنجبين بزورى بارد يا معتدل يا حار بياشامند قرص ورد ديكر نافعست از براى حميات مركّبه و اسهال و سرفه و تقويّت كبد كند صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع ريوند چينى لك مغسول طباشير سفيد صمغ عربى بريان كهربا از هريك پنج درم سنبل الطيب عود هندى زعفران از هريك سه درم عصارهء زرشك دو درم تخم خرفهء مقشر بريان شش درم كل ارمنى هفت درم كوفته و بيخته بكلاب سرشته اقراص سازند شربتى دو درم [ قرص ورد ديگر نافعست از براى برودت معده و كبد ] قرص ورد ديكر نافعست از براى برودت معده و كبد و سدّها بكشايد و استسقا و يرقان را نافع باشد و حميات بلغمى را زمانى كه ماده بسيار غليظ و مزمن شده باشد بنهايت سود دارد صنعت آن كل سرخ عصارهء افسنتين فقاح اذخر ريوند چينى فطراساليون مصطكى رومى زعفران سليخهء سودا سنبل الطيب از هريك يك درم رازيانه انيسون تخم كرفس تخم كشوث از هريك سه درم پودنهء خشك قاقله جوزبوا از هريك دو درم كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند شربتى از چهار دانك تا يك مثقال با ماء الاصول قرص ورد ديكر منافع قرص قبل دارد صنعت آن كل سرخ ده درم عصارهء غافث شش درم عصارهء افسنتين سه درم مصطكى رومى اسارون سنبل الطيب عود قمارى خام فقاح اذخر از هريك يك درم مجموع را كوفته و بيخته بدستور مقرر اقراص سازند شربتى سه درم با ماء الاصول قرص ورد ديكر قرص ورد ديكر نافعست از براى برودت معده و كبد