محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

1246

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )

مغسول كهربا از هريك چهار مثقال ياقوت رمانى عنبر اشهب از هريك سه مثقال ورق طلا دارچينى از هريك يك مثقال ورق نقره پوست هليلهء كابلى زعفران مصطكى از هريك دو مثقال بهمن سرخ و سفيد صندل سرخ و سفيد كشنيز خشك بنفشه كل سرخ كل مختوم تخم فرنجمشك عود قمارى خام تخم خرفهء مقشر از هريك سه مثقال كبابهء چينى زرنباد درونج عقربى قرنفل تودرى كلكون تودرى زرد از هريك يك مثقال نيم بادرنجبويه ساذج هندى پوست بيرون پسته پوست اترج كل كاوزبان از هريك دو مثقال نيم املهء منقى خصية الثعلب مصرى از هريك چهار مثقال عصاره زرشك ده مثقال اجزا را كوفته و بيخته با پنجاه مثقال شراب سيب شيرين و سه وزن ادويه قند معجون سازند و اكر خواهند كه تقويت بمعده كند بيست و پنج مثقال املهء منقى داخل نمايند مفرّح معتدل تاليف حكيم احمد بنهايت مقوى و آزموده است صنعت آن ياقوت رمانى ياقوت زرد مرواريد ناسفته از هريك ده مثقال كهرباى شمعى بسد ابريشم مقرض طباشير سفيد تخم خرفهء مقشر صندل سفيد عصارهء زرشك از هريك پنج مثقال مرجان قرمزى يشب سبز از هريك چهار مثقال عنبر اشهب از سه مثقال تا چهار مثقال مشك تبتى قاقلهء صغار مصطكى رومى درونج عقربى تخم فرنجمشك عود قمارى كل نيلوفر از هريك يك مثقال و نيم كل كاوزبان و كاوزبان كشنيز خشك مقشر كل ارمنى مغسول ورق كل سرخ بهمن سفيد و سرخ از هريك چهار مثقال پوست زرد اترج تخم خشخاش سفيد از هريك سه مثقال صندل سرخ ورق طلا از هريك دو مثقال زرنباد يك مثقال ورق نقره دو مثقال و نيم اجزا را بدستور مقرر با شراب سيب شيرين و شراب به شيرين معجون سازند شربتى يك مثقال مفرّح معتدل منقول از قرابادين نجيب الدين سمرقندى صنعت آن كاوزبان كهربا مرواريد ناسفته كشنيز خشك بهمن سفيد كل سرخ پوست زرد اترج ابريشم خام مقرض تخم خرفهء مقشر از هريك دو درم كوفته و بيخته بعسل هليله مربّا دو وزن ادويه بسرشند شربتى يك مثقال اين تركيب سواى عسل هليله مربا نه جزو است و وزن اجزا هژده درم است امزاج معتدلست در كرمى و سردى و خشكست در وسط درجهء اولى مفرّح معتدل خفقان و ضعف دل را زايل كند صنعت آن بهمنين پنج درم پوست هليلهء كابلى كاوزبان طباشير سفيد شاهتره بادرنجبويه ابريشم مقرض پوست اترج پوست بيرون پسته از هريك دو درم عود هندى زرنباد از هريك يك درم كهربا بسد محرق مرواريد ناسفته از هريك دو درم مجموع را نرم كوفته و بيخته آب انار آب زرشك آب حمّاض از هريك ده درم قند سفيد سى مثقال شراب سيب بيست مثقال قند را با ابها حل كرده صاف نمايند و با شراب سيب بقوام اورند و در محلول و نقرهء محلول از هريك نيم درم داخل كنند و در اخر دواها بدان بسرشند و يك درم و نيم مشك خطائى داخل نمايند بعد از چهل روز استعمال نمايند شربتى يك درم مفرّح معتدل فائق بنسخهء ميزان الطّبايع صنعت آن لسان الثور بسد كشنيز خشك مرواريد ناسفته بهمن سرخ و سفيد پوست زرد اترج كهرباى شمعى تخم خرفهء مقشر اجزا مساوى كوفته و بيخته بعسل هليله مربا سه وزن ادويه معجون سازند شربتى دو درم اين نسخه نه جزو است مزاج معتدلست در حرارت و برودت و خشكست در اخر درجهء دويم مفرّح معتدل قانون ديكر صنعت آن لسان العصافير كشنيز خشك بهمنين پوست زرد اترج از هريك سه درم مرواريد ناسفته يك درم نيم طين مختوم دو درم كافور قيصورى ربع درم كوفته و بيخته برب سيب ترش معجون سازند شربتى يك درم نيم با شراب سيب شيرين اين نسخه هفت جزو است و وزن آن پانزده درم و يك دانك نيم مزاج سرد است در سه ربع درجه و خشكست در دو درجه [ مفرّح ملوكى از كناش بختيشوع ] مفرّح ملوكى از كناش بختيشوع جهة تلطيف اخلاط و انتعاش ارواح و بسط نفس و تقويت بدن نافع و كرم و خشك در دويم و قوتش تا هفت سال باقيست و قدر شربتش تا دو مثقال بماء الورد يا آب ريباس صنعت آن قاقلهء صغار و كبار از هريك دو مثقال زرنب زرنباد درونج قرنفل هندى نانخواه نارمشك سليخه اسارون از هريك پنج مثقال سنبل الطيب ساذج حماما رازيانه دارفلفل مرواريد درشت دانهء سفيد ناسفته ياقوت سرخ ورق طلا از هريك دو مثقال زعفران يك درم مصطكى يك مثقال ورق رند كه مراد ورق الغار است و آس برى نيز كويند نيم مثقال فلفل ابيض نيم مثقال بكلاب خيسانيده روز پيش از سرشتن عسل را بر بالاى آتش با مثل آن عرق دارچينى و نمام و مرزنجوش تسقيه نمايند پس از آتش بركرفته با ادويه بسرشند مفرّح منشط خاصيّت و نفع اين مفرح بسيار است خفقان و وسواس و ضعف دل را سودمند بود و دماغ و معده و جكر و كرده را قوت دهد و لون بشره را بغايت سرخ و صاف كند و امراض سوداوى و قوت دل را بغايت سودمند بود و نشاط و فرح تمام اورد و ديكر نفعها بسيار دارد صنعت آن ياقوت سرخ مرجان كهربا لاجورد مغسول از هريك دو مثقال ياقوت زرد عقيق يمنى مرواريد ناسفته از هريك چهار مثقال لعل سه مثقال زمرد يك مثقال نيم حجر يشب كل نيلوفر ابريشم مقرض قرنفل از هريك سه مثقال كاوزبان تخم فرنجمشك از هريك نيم مثقال پوست بيرون پسته بادرنجبويه عود قمارى خام درونج عقربى رومى كل مختوم طباشير سفيد از هريك چهار مثقال املهء مقشر پوست هليلهء كابلى از هريك ده مثقال صندلين دارچينى از هريك سه مثقال كاوزبان سنبل الطيب ساذج هندى بهمن سفيد قاقلهء كبار از هريك دو مثقال عصارهء زرشك پانزده مثقال زعفران عنبر اشهب از هريك دو مثقال مشك خالص يك مثقال كافور قيصورى نيم مثقال ورق طلا نيم مثقال ورق نقره يك مثقال آب سيب يكمن آب حمّاض نيمن عرق بيدمشك و كلاب از هريك يكمن عسل صاف و نبات سفيد به قدر حاجت عرقها را با نبات و عسل بقوام اورند و آب حماض اهسته اهسته بخورد قوام نبات و عسل بدهند و بعد از قوام سرد كرده دواها را كوفته و بيخته بان بسرشند و بعد از چهل روز از يك درم تا يك مثقال شربتى باشد [ مفرحى كه شيخ الرئيس در رسالهء ادويهء قلبيّه ذكر كرده ] مفرحى كه شيخ الرئيس در رسالهء ادويهء قلبيّه ذكر كرده و تاليف آنست از براى خفقان و ضعف قلب و رفع وسواس و غم و اوردن نشاط و فرح و قوت و منقسم ساخته بسه قسم قسم اوّل كه وسط و معتدلست صنعت آن مرواريد ناسفته كهربا بسد از هريك يك درم نيم ابريشم مقرض سرطان نهرى محرق از هريك يك مثقال و يك دانك لسان الثور پنج درم نخالهء ذهب دو دانك تخم فرنجمشك تخم بادرنجبويه ورق بادرنجبويه از هريك سه درم بهمن سفيد و سرخ عود هندى حجر ارمنى لاجورد مصطكى رومى سليخه دارچينى از هريك يك مثقال زعفران نيم درم هيل‌بوا قاقلهء كبار كبابهء چينى بسباسه از هريك يك مثقال افتيمون دو درم و نيم اسطوخودوس سه درم جدوار يك مثقال درونج عقربى دو مثقال تخم كاسنى پنج درم تخم خيار چهار درم ترنجبين ده درم غنچه كل سرخ چهار درم مشك دو مثقال كافور قيصورى نيم مثقال عنبر اشهب يك مثقال سنبل الطيب ساذج هندى از هريك دو درم عسل مصفّى دو وزن نيم بدستور مرتب سازند و اين نسخه سى و هفت جزو است و وزن مجموع هشتاد و پنج درم و يك دانك است و مزاج كرم است در سه ربع درجهء اول و خشكست در يك درجه و نيم قسم دويّم كه بارد است و بجهة محرور المزاج قرار داده صنعت آن به نسخهء مسطور تخم خرفهء مقشر هشت درم طباشير سفيد پنج درم تخم كاهو دو درم صندل سفيد سه درم شاهتره پنج درم سنا مكى چهار درم بر نسخهء قسم اوّل اضافه