سه درم كل سرخ شش درم طباشير سفيد هشت درم سناء مكى شش درم كافور قيصورى يك درم عنبر اشهب يك درم و نيم مشك تبتى دو دانك عود هندى ده مثقال زعفران دو در اجزا را كوفته و بيخته با شراب سيب سه وزن ادويه بدستور مقرر تركيب نمايند [ مفرّح معتدل ديگر خفقان و ضعف دل را نافع بود ] مفرّح معتدل ديكر خفقان و ضعف دل را نافع بود و وسواس را زايل كند و نشاط اورد و مولانا سديد در شرح موجز كفته كه نيز از خواص اين مفرح آنست كه رنك را نيكو كرداند و اشتهاى طعام مىآورد و فكر را نيكو ميكرداند و نافعست از براى التهاب و عطش صنعت آن مرواريد ناسفته بسد از هريك پنج درم تخم كاسنى دو درم و نيم درونج عقربى يك درم ساذج هندى دو درم نيم افتيمون ورق كل سرخ از هريك سه درم زرنباد دو درم تخم بالنكو تخم فرنجمشك از هريك دو درم و در بعضى نسخها سناء مكى نيز سه درم داخل است زعفران عنبر اشهب از هريك يك درم كافور قيصورى نيم درم مشك تركى دانكى عود هندى خام پنج درم كشنيز مقشر دو درم و نيم خشخاش سفيد كل بنفشه كل ارمنى از هريك دو درم ورق طلا و نقره از هريك يك مثقال لعل بدخشى نيم مثقال همه را با شراب سيب خالص يا شراب حمّاض بدستور بسرشند شربتى يك درم تا يك مثقال اكر به شراب سيب خواهند بسرشند يك‌صد و هشتاد مثقال و اكر به شراب حمّاض خواهند هشتاد و پنج مثقال بايد كرد و اكر نيمى شراب سيب و نيم ديكر شراب حمّاض كنند بهتر باشد و در نسخهء ديكر به نظر رسيده كه اكر با شراب سيب خواهند يك‌صد و هفتاد مثقال و اكر با شراب حماض خواهند يك‌صد و هشتاد و پنج مثقال كنند اين نسخه اصح است و در نسخهء صاحب ميزان الطبايع از اختيارات نقل كرده كهربا و تخم كاسنى ساذج تخم بالنكو تخم فرنجمشك از هريك دو درم ذكر كرده و كفته كه اين تركيب بيست و هشت جزو است و وزن آن شصت و نه درم است و اكر سنا داخل كنند بيست و نه جزو مىشود و وزن اجزا هفتاد و دو درم مزاج معتدل در حرارت و برودت و خشك است در اخر درجهء اول و در نسخهء صاحب ذخيره فرنجمشك سه درم بر اجزاى مسطوره زياده كرده و طلا و نقره و لعل داخل ندارد و وزن ساذج و تخم فرنجمشك و كشنيز تخم بالنكو از هريك دو درم و وزن كافور دو دانك و وزن عنبر چهار دانك و وزن عود هندى يك مثقال است و سه درم سنا مكى را از اجزاى آن ساقط كرده‌اند و كفته كه به شراب سيب سكرى بسرشند و شربتى دو درم تا سه درم و نسخهء كه حكيم سديد در شرح موجز آورده موافق است با نسخهء ذخيره الا آنكه كاوزبان و طباشير هر دو داخل است از هريك سه درم نيم و وزن كل سرخ سه درم و نيم است و وزن عنبر يك درم و وزن كافور نيم درم و وزن مشك ربع مثقال و وزن عود هندى پنج درم و نسخهء حاوى صغير نيز موافق است با نسخهء ذخيره الّا آنكه وزن عنبر يك درم است و وزن كافور نيم درم و وزن مشك ربع درمى [ مفرّح معتدل منقول از قرابادين قلانسى ] مفرّح معتدل منقول از قرابادين قلانسى خفقان و ضعف قلب را نافع بود و توحش سوداوى را زايل كند صنعت آن طباشير سفيد زرشك منقى كل سرخ مرواريد ناسفته مرجان كهربا بسد از هريك سه درم صندل سرخ صندل سفيد حجر ارمنى مغسول كل نيلوفر كل بنفشه بهمن سرخ بهمن سفيد درونج عقربى بادرنجبويه فرنجمشك عود هندى از هريك دو درم لاجورد مغسول يك درم و نيم عقيق يمنى يك درم لسان الثور چهار درم املهء منقى پنج درم ابريشم مقرض يك درم و نيم اشنه ساذج هندى قرنفل زرنب از هريك يك درم كافور نيم درم زعفران يك درم عنبر اشهب چهار دانك مشك يك دانك شراب انار قند سفيد از هريك ربع من اين نسخه سى و يك جزو است به غير از شراب انار و قند و وزن اجزا شصت و دو درم و دو دانك و مزاج معتدلست در حرارت و برودت و خشكست در اخر درجهء اولى [ مفرّح معتدل ديگر تاليف ثابت بن قره ] مفرّح معتدل ديكر تاليف ثابت بن قره همه كس را موافق بود و پيوسته ميتوان خوردن خفقان را سود دارد و نشاط افزايد و ضعف دل را زايل كند صنعت آن طباشير سفيد بادرنجبويه مرجان سفيد تخم كاسنى تخم خرفهء مقشر كهرباى شمعى از هريك سه درم مرجان قرمزى ابريشم مقرض عود هندى از هريك دو درم كوفته و بيخته به شراب سيب شيرين به قدر حاجت بسرشند شربتى يك مثقال [ مفرّح معتدل ديگر ] مفرّح معتدل ديكر كه قريب است بنسخهء اوّل و در نفع از براى وسواس و توحش سوداوى انفع از آنست صنعت آن مرواريد ناسفته بسد از هريك سه درم ياقوت رمانى عقيقى يمنى لاجورد مغسول از هريك يك درم كهربا صندل سفيد صندل سرخ بهمنين ابريشم مقرض ساذج هندى بسباسه كشنيز خشك تخم فرنجمشك تخم بادرنجبويه تخم خشخاش سفيد كل ارمنى از هريك دو درم كاوزبان پنج درم املهء منقى هفت درم فرنجمشك ورق كل سرخ طباشير سفيد تخم كاسنى سنا مكى سرطان نهرى محرق مرجان قرمزى از هريك سه درم زعفران درونج از هريك يك درم تخم خرفهء مقشر چهار درم عنبر اشهب چهار دانك كافور قيصورى دو دانك عود هندى شش دانك مشك يك دانك شيرهء نبات يك رطل رب سيب شيرين نيم رطل ادويه را بان بسرشند و در نسخهء ديكر مرواريد پنج درم عود هندى دو مثقال و بجاى بسباسه زرنباد است و در نسخهء اخير در يك نسخه عنبر چهار دانك و در نسخهء ديكر عنبر چهار درم و اين نسخه سى و پنج جزو است به غير از نبات و رب سيب و وزن هفتاد و سه درم است اكر عنبر چهار درم باشد و اكر چهار دانك باشد تخمينا هشتاد درم است و در نسخهء ميزان الطبايع وزن مرواريد پنج درم است و مزاج معتدلست در حرارت و برودت و خشكست در يك درجه و نيم [ مفرّح معتدل خفقان و ضعف قلب و توحش و مواد سوداوى را نافعست ] مفرّح معتدل خفقان و ضعف قلب و توحش و مواد سوداوى را نافعست و اين مفرح تاليف قوام الدين صاعد مهلبى است صنعت آن كل سرخ چهار درم نيلوفر لسان الثور كشنيز خشك بادرنجبويه تودرى سفيد تودرى سرخ بسفايج از هريك سه درم طباشير سفيد دو درم بهمن سفيد و سرخ صندل سرخ فرنجمشك عود هندى سعد كوفى خولنجان از هريك دو درم حجر ارمنى مغسول لاجورد مغسول تخم كشوث تخم كاسنى مغز تخم خربزه ياقوت رمانى لعل بدخشى زمرد درونج خيربوا جوزبوا زرنباد از هريك يك مثقال بسد مرواريد ناسفته مرجان قرمزى كهربا عنبر اشهب از هريك دو درم هليلهء سياه پنج درم املهء منقى پانزده درم افتيمون چهار درم قرنفل سنبل الطيب بسباسه ساذج هندى از هريك يك درم كافور چهار دانك مشك دو دانك اجزا را كوفته و بيخته با نبات يا عرق كاوزبان و رب سيب شيرين بقوام آورده بسرشند شربتى يك مثقالست اين تركيب چهل و پنج جزو است و وزن اجزا هشتاد و چهار درم و دوازده مثقال مزاج معتدل مايل بحرارت است و خشك است در اوايل درجهء دويم مفرّح معتدل كه حكيم عماد الدين محمود شيرازى ترتيب داده صنعت آن ياقوت رمانى مرواريد ناسفته بسد كهرباى شمعى از هريك يك مثقال كاوزبان صندل سفيد از هريك سه مثقال صندل سرخ دو مثقال كل سرخ چهار مثقال مصطكى فرنجمشك درونج تخم كاسنى تخم خرفهء مقشر از هريك دو مثقال ساذج يك مثقال زرنباد دو مثقال طباشير سفيد بادرنجبويه از هريك سه مثقال عود خام دو مثقال كشنيز خشك عنبر اشهب از هريك يك مثقال ابريشم مقرض پوست اترج از هريك دو مثقال عصارهء زرشك پنج مثقال شير امله هشت مثقال زعفران چهار مثقال كافور قيصورى يك مثقال مشك تبتى ورق طلا از هريك يك مثقال ورق نقره دو مثقال عسل مصفّى قند سفيد بالمساوات سه وزن ادويه بدستور تركيب نمايند و اين تركيب سى و پنج جزو است و وزن اجزا هفتاد و شش مثقال مزاج كرم است در اوايل درجهء اولى و خشك در اواخر آن [ مفرّح معتدل مقوى كه حكيم احمد در مجربات خود ذكر كرده ] مفرّح معتدل مقوى كه مرحمت و غفران ماب حكيم احمد در مجربات خود ذكر كرده و قلمى فرموده كه والد ماجد غفران‌پناه مكرر اين مفرح را براى خود ساخته‌اند و كمال تقويت دارد صنعت آن مرواريد ناسفته يك مثقال يشب سبز بسد محرق