محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
1184
قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )
يك مثقال و براى زيادتى تقويت معده مصطكى رومى يك درم اضافه نمايند ميكردد اقوى [ حبّ لؤلؤ مسلول و مدقوق را نافعست ] حبّ لؤلؤ مسلول و مدقوق را نافعست بايد كه با شير الاغ با شير زنان يا ادويهء مناسبه ديكر ميل نمايند صنعت آن مرواريد ناسفته يك مثقال كهرباى شمعى طين ارمنى طين مختوم طين داغستانى صمغ عربى كثيرا از هريك نيم مثقال مغز بهدانه مغز تخم خيار مغز تخم كدو از هريك يك و نيم مثقال كوفته و بيخته با آب برك بارتنك و لعاب بهدانه سرشته حبوب سازند هر حبى به قدر نخودى شربتى از سه حب تا هفت حب و اكر از براى نفث الدم نيم مثقال پوست بيخ كبر آب خيار داخل نمايند خوبست حبّ لؤلؤ فواق را كه بسبب كرمى باشد زايل كرداند صنعت آن مرواريد ناسفته يك و نيم مثقال كهرباى شمعى يا كافورى دو مثقال مصطكى رومى يك مثقال و دو دانك دانهء هيلبوا صمغ عربى از هريك نيم مثقال بهدانه بو داده با پوست يك مثقال كوفته و بيخته با كلاب سرشته حبّ بندند شربتى نيم مثقال با كلاب فرو برند فصل در ذكر نسخ خميرهاى لؤلؤ خميرهء لؤلؤ خفقان و ضعف قلب را بنهايت نافع است و اعضاى رئيسه را قوت دهد و منافع بسيار دارد صنعت آن مرواريد ناسفته هشت درم ياقوت رمانى بسد محرق مغسول از هريك چهار درم ورق طلا ورق نقره از هريك يك درم لعل بدخشى عقيق يمنى يشب سبز ساذج هندى زرنباد درونج عقربى تخم خرفهء مقشر ابريشم مقرض از هريك سه درم افتيمون اقريطى شش درم لاجورد مغسول كافور قيصورى عنبر اشهب از هريك يك درم و نيم طباشير سفيد صندل سفيد از هريك پنج درم كهرباى شمعى زرشك منقى كشنيز خشك مقشر صندل سرخ غنچهء كل سرخ منزوع الاقماع پوست اترج كل ارمنى مغسول طين مختوم عود هندى كل كاوزبان از هريك دو درم مشك تبتى نيم درم نبات سفيد كلاب از هريك يكمن رب سيب شيرين رب انار شيرين از هريك بيست درم رب به شيرين چهل درم و در نسخهء ديكر بجاى ربوب شراب سيب شيرين يكمن و شراب انار شيرين چهل درم شربت به شيرين بيست درم آورده شده نبات سفيد و كلاب و ربوب و يا اشربه را بقوام آورده تير زنند كه چون خميره شود جواهر را صلايه نموده ورق طلا ورق نقره داخل نموده باقى ادويه را كوفته و بيخته بان بسرشند و نيكو برهم زنند و در ظرف چينى نكاه دارند و بعد از چهل روز استعمال نمايند شربتى از يك مثقال تا دو درم خميرهء لؤلؤ ديكر صنعت آن مرواريد ناسفته بكلاب صلايه كرده بهمن سرخ و سفيد كل كاوزبان از هريك چهار درم ادويه را كوفته و بيخته پنجاه درم شكر سفيد را اضافه نموده تير زنند تا چون لهاته شود ادويه را بان بسرشند و نيكو برهم زنند و نكاه دارند شربتى يك مثقال خميرهء لؤلؤى قدس سرّه صنعت آن طباشير سفيد مرواريد ناسفته صندل سفيد ابريشم مقرض بهمن سفيد از هريك پنج مثقال عنبر اشهب ورق طلا ورق نقره از هريك يك مثقال و يك دانك نيم مشك تبتى نيم مثقال و سه قيراط شكر سفيد كلاب عرق بيدمشك از هريك دو صد مثقال عسل مصفّى بيست و پنج مثقال شكر را اول مرتبه مصفّى نموده عسل را داخل كرده كف آن را كرفته پس كلاب و عرق را داخل كرده بقوام آورده تير زنند تا چون لهاته شود ادويه را بان سرشته خميره كرده نكاه دارند شربتى از يك مثقال تا دو درم خميرهء لؤلؤ ديكر صنعت آن مرواريد ناسفته شش ماشه بكلاب سوده بهمن سرخ و سفيد و كاوزبان ابريشم مقرض صندل سفيد كشنيز خشك از هريك نه ماشه عنبر اشهب ورق طلا ورق نقره از هريك سه ماشه نبات سفيد بيست توله بدستور مقرر خميره سازند خميرهء لؤلؤ به نسخهء ديكر صنعت آن مرواريد ناسفته يك مثقال و دو دانك بسد محرق مغسول چهار دانك ورق طلا ورق نقره از هريك يك دانك يشب سبز ساذج هندى زرنباد درونج عقربى مغز تخم خيارين ابريشم مقرض از هريك نيم مثقال افتيمون يك مثقال لاجورد مغسول عنبر اشهب از هريك يك دانك نيم كل سرخ كهرباى شمعى پوست اترج كل داغستانى عود هندى كل كاوزبان از هريك دو دانك نبات سفيد سه وزن ادويه بدستور خميره سازند و در نسخهء ديكر آن اين خميره وزن عرق كاوزبان يكصد مثقال و وزن عنبر نيم مثقال و وزن لاجورد يك مثقالست خميرهء لؤلؤ كه براى تقويت اعضاى رئيسه مجربست صنعت آن مرواريد ناسفته ششماشه كهربا و مرجان صندل سفيد مصطكى از هريك سه ماشه ورق طلا پنج عدد ورق نقره بيست عدد عرق بيدمشك عرق بيد كلاب نبات قند از هريك يك و نيم پاو بدستور بسرشند شربتى سه ماشه خميرهء لؤلؤ ديكر صنعت آن مرواريد كهربا عنبر ورق طلا و نقره از هريك يك ماشه مصطكى ابريشم مقرض از هريك دو ماشه عرق كاوزبان با عرق بيدمشك از هريك نيم پاو نبات سفيد پاو اثار بدستور بسرشند خميرهء لؤلؤ ديكر كه منافع نسخ قبل دارد صنعت آن طباشير سفيد يك توله صندل سفيد زهر مهرهء خطائى مرواريد ناسفته يشب كافورى از هريك ششماشه ورق نقره يك توله عرق بيدمشك سه پاو و كلاب يك پاو نبات نيم اثار بدستور مقرر بقوام اورند شربتى ششماشه خميرهء لؤلؤ ديكر صنعت آن مرواريد ناسفته دو درم و نيم مغز تخم خيار مغز تخم خيار بادرنك مغز تخم كدوى شيرين از هريك سه درم صندل سفيد بكلاب سوده تخم خرفهء مقشر كل بنفشه كل كاوزبان با طباشير سفيد از هريك دو درم زعفران يك درم و نيم مشك خالص عنبر اشهب از هريك نيم درم و اكر حرارت در مزاج غالب باشد بجاى مشك و عنبر كافور قيصورى كنند و ادويه را كوفته و بيخته با شراب زرشك و شراب رمانين از هريك بيست درم قند سفيد پنجاه درم كلاب عرق بيدمشك عرق بهارنارنج از هريك ده درم همه را بقوام آورده ادويه را بان بسرشند و خميره سازند شربتى از دو درم تا دو مثقال با اشربه و عرقهاى مناسبه به كار برند [ دهن لؤلؤ منقول از طب براكلسوس مقوى اعضاى ] دهن لؤلؤ منقول از طب براكلسوس مقوى اعضاى رئيسه و نافع است تشنج و فالج و امراض عصب و غشى و خفقان را و مدر شير و زياده كنندهء منى است و نافع است جميع قروح بواسير را صنعت آن بكيرند مرواريد بكر غلطان را و سحق نمايند هر قدر كه خواهند و بريزند بران سركهء مقطر بقدرى كه يك انگشت بالاى آن بايستد و بكذارند در جاى كرم تا منحل شود پس برارند از آن رطوبت را در حمام ماريه تا خشك شود پس بچكانند بران آب خالص چند مرتبه تا آنكه حموضت آن بر طرف شود پس بكذارند در مكان نمناك تا آنكه منحل بدهن كردد يا اينكه حل كنند در عرق پس برانند از آن عرق را پس باقى ميماند دهن محلول شربتى از آن يك قيراط است با بعضى از ابهاى مناسبه فصل در بيان نسخ سفوف لؤلؤ [ سفوف لؤلؤ تاليف طبرى نيكو است از براى قلب مبرود و وحشت ] سفوف لؤلؤ تاليف طبرى نيكو است از براى قلب مبرود و وحشت و از براى غشى و ماليخوليا و خفقان صنعت آن كهربا مرواريد ناسفته بسد طباشير سفيد كل سرخ از هريك سه درم فرنجمشك بادرنجبويه از هريك پنج درم قاقله لسان الثور از هريك شش درم كشنيز خشك بريان مقشر دو درم قرنفل يك درم نيم شربتى يك مثقال با يك اوقيه مثلث يا يك اوقيه ميبه [ سفوف لؤلؤ ديكر از اشهر سفوفات بلكه اعرف و انفع مركّبات است ] سفوف لؤلؤ ديكر از اشهر سفوفات بلكه اعرف و انفع مركّبات است و منسوب است بجالينوس و عجيب الفعل است در دفع امراض حارهء قلب و دماغ و مانند خفقان و وسواس و ماليخوليا و تفريح اورد و حفظ جنين نمايد صنعت آن پوست هليلهء كابلى لسان الثور از هريك ده درم بهمن سرخ و سفيد بادروج بادرنجبويه تخم ريحان غنچهء كل سرخ مصطكى رومى از هريك پنج درم حجر ارمنى مغسول ابريشم مقرض از هريك سه درم ورق طلا ورق نقره مرجان قرمزى ياقوت رمانى مرواريد ناسفته از هريك يك مثقال كوفته و بيخته سفوف سازند شربتى يك مثقال [ سفوف لؤلؤ از تصرف محمد هاشم مخاطب بحكيم معتمد الملوك علوى خان ] سفوف لؤلؤ قلمى فرمودهاند كه از تصرف بندهء اثم محمد هاشم مخاطب بحكيم معتمد الملوك علوى خان است در نفع مثل سفوف لؤلؤئى جالينوس است صنعت آن مرواريد ناسفته كهرباى شمعى حجر يشب سوده زهر مهرهء خطائى سوده از هريك دو مثقال لعل بدخشى عنبر اشهب مشك تبتى ورق طلا از هريك نيم مثقال ورق نقره دو مثقال نيم صندل سفيد ابريشم مقرض طباشير سفيد پوست بيرون پسته كل كاوزبان كيلانى كشنيز