يك‌صد و پنجاه مثقال قند سفيد سه صد مثقال بقوام آورده تير زنند تا چون لهاته شود عود هندى پنج مثقال صندل سرخ مصطكى رومى بادرنجبويه از هريك دو مثقال سنبل الطيب اسارون عنبر اشهب ساذج هندى ورق نقره از هريك يك مثقال ورق طلا ياقوت رمانى مرواريد ناسفته كهرباى شمع از هريك نيم مثقال بدستور تركيب دهند شربتى از يك مثقال تا دو درم [ خميرهء عود ترش ] خميرهء عود ترش كه از يكى از متاخّرين است مقوى معده و اعضاى رئيسه است و بجهة رفع غثيان و بدى هضم و اوردن اشتهاى طعام و رفع بخارات نافعست صنعت آن آب سيب شيرين آب سيب ترش آب انار شيرين آب ليمو از هريك يك‌صد و پنجاه مثقال قند سفيد سه صد مثقال همه را يك جا كرده بقوام اورند پس عود هندى پنج مثقال صندل سفيد سه مثقال غنچهء كل سرخ منزوع الاقماع قرنفل مصطكى رومى بادرنجبويه از هريك نيم مثقال كوفته و بيخته بدستور در آن داخل نمايند [ خميرهء عود ترش از تراكيب محمد بن زكريا ] خميرهء عود ترش شيخ داود انطاكى كفته كه از تراكيب محمد بن زكريا است و انفع مفرحاتست نافع است از براى سوى فكر و وسواس و خفقان و انواع جنون و ضعيف معده و دماغ و قلب و كبد و كليه و از براى ابتداى استسقا و نسيان و ضعف باه و بالجمله اين انفع اشربه است مطلقا و استعمال كرده مىشود بدون شرطى صنعت آن بنسخهء شيخ داود بكيرند اسارون شامى قاقلهء كبار هيل‌بوا تخم خشخاش از هريك نيم اوقيه مصطكى رومى زراوند طباشير سفيد ابريشم خام زرنب قرنفل فرنجمشك از هريك چهار درم مجموع را نيم كوفته سه شبانه روز در چهار رطل آب بخيسانند و بجوشانند آن مقدار كه ربع آن بماند پس بمالند و بپالايند و داخل نمايند در آب صافى اين آب عناب اب سيب شيرين آب ريباس آب سيب ترش آب زرشك منقى آب انكور آب انار ترش آب انار شيرين آب سفرجل از هريك چهار اوقيه پس همه را داخل كرده بقوام آورده سه وزن مجموع ادويه يعنى مطبوخ اوّل و در اين ابها قند سفيد داخل كرده بقوام اورند پس بكيرند عود هندى سياه رنك غرقى چهار اوقيه مرواريد ناسفته مرجان قرمزى كهرباى شمعى از هريك سه درم ياقوت رمانى يك درم و نيم همه را در كلاب و عرق بيدمشك از هريك نيم رطل آب ليمو آب ترنج از هريك چهار اوقيه صلايه كرده در آن داخل نمايند و برهم زنند و چون بقوام لايق آيد عنبر اشهب محلول دو درم ورق طلاى محلول ورق نقرهء محلول مشك خالص زعفران بكلاب سوده داخل نمايند بعد از آنكه از آتش فرود آورده باشند و در ظرف چينى يا زجاجى نكاه دارند شربتى از يك مثقال تا دو درم سفوف عود نافع از براى ضعف قلب و معده و سردى آن و طعام هضم كند و اشتهاى طعام اورد صنعت آن عود هندى دو درم و نيم قاقله طباشير سفيد اصل السّوس ريوند چينى كل سرخ منزوع الاقماع مصطكى رومى كبابهء چينى فرنجمشك نعناع خشك تخم كرفس از هريك پنج درم قند سفيد بيست درم كوفته و بيخته به كار دارند شربتى تا سه درم سفوف عود نوع ديكر معدهء سرد را كرم كرداند صنعت آن قرنفل كبابهء چينى از هريك پنج درم مصطكى سنبل الطيب از هريك سه درم عود خام بيست درم نبات سفيد به وزن مجموع ادويه كوفته و بيخته يك مثقال آن را با ده درم كل قند افتابى بخورند فصل در ذكر نسخ اشربهء عوديّه [ شراب عود تاليف ابن ماسويه مقوى قلب و دماغ ] شراب عود تاليف ابن ماسويه مقوى قلب و دماغ و نافعست از براى معده و هضم را نيكو كرداند و مفيد است از براى بطوى انحدار غذا و بدى آن هرگاه بسبب رطوبت و برودت باشد و بوى دهان خوش كند صنعت آن بنسخهء محمود بن الياس كه در حاوى صغير آورده بكيرند كلاب خشبو وزن دو رطل و در نسخهء ديكر يك رطل است در ديك سنكى پاكيزه كنند پس بكيرند عود هندى سكّ از هريك دو درم سنبل الطيب قرنفل از هريك يك درم مصطكى رومى جوزبوا از هريك يك درم نيم و در نسخهء ديكر حاوى صغير بجاى قرنفل فوفل به وزن آنست مجموع را نيم كوفته در كيسهء كتانى كرده سر آن را ببندند و در كلاب مذكور اندازند و باتش ملايم بجوشانند و دايم كيسه را بمالند و بفشارند ماليدنى و فشردنى نيكو تا آنكه بثلث رسد پس كيسه را براورده خوب بمالند و بفشارند تا جميع قوت آن بكلاب بازداده شود و يك رطل نبات سفيد در كلاب مذكور داخل نموده چندان بجوشانند كه بقوام جلاب رسد و بعضى كفته‌اند كه چون از آتش بركيرند يك دانك مشك تبتى در آن داخل نمايند شربتى پنج درم تا ده درم و در اصل نسخه يحيى بن عيسى بن جزله در منهاج الادويه قرنفل است و كفته كه اكر در مزاج حرارتى باشد بجاى جوزبوا سنبل الطيب و قرنفل و فوفل اقاقيا ورق كل سرخ داخل كنند و اين نسخه اصح است صنعت اين شراب به نسخهء قلانسى كلاب دو رطل عود هندى مشك خالص از هريك پنج درم سنبل الطيب قرنفل مصطكى جوزبوا از هريك دو درم اجزا را بكوبند كوفتنى درشت و در صرهء كتان كشادى كنند و سرش را بسته در كلاب مذكور اندازند و بپزند تا ثلث كلاب برود پس صرّه را بمالند و بفشارند و دور كنند و دو رطل شكر طبرزد در آن داخل نموده بقوام اورند پس فرود آورده يك دانك مشك خالص سوده داخل نمايند و كفته كه اين شراب نافع است از براى معده بارد و موافق مزاج پيرانست شراب عود ديكر كه در منافع مثل شراب عود ابن ماسويه است صنعت آن پوست زرد اترج ده درم عود هندى هفت درم زنجبيل قاقله ساذج هندى فرنجمشك دارفلفل از هريك دو مثقال قرنفل مصطكى سنبل الطيب جوزبوا از هريك دو درم اجزا را كوفته كوفتنى جريش و هريك را جداجدا در خرقهء كتان كشاده بندند و در سه من كلاب بجوشانند تا به نصف رسد دائم خرقها را بمالند و بفشارند و در اخر همه را نيكو بمالند تا شيره و قوت انها بكلاب بازداده شود و بفشارند و دور كنند و دو من عسل سفيد خشبوى صافى و يكمن نبات سفيد داخل كرده بقوام اورند و از آتش بركيرند و مشك خالص و عنبر اشهب و زعفران از هريك يك مثقال سوده داخل نمايند و نكاه دارند شربتى از سه درم تا پنج درم شراب عود ديكر كه همين منافع دارد صنعت آن عود هندى خام املهء منقى از هريك ده درم سنبل الطيب قرنفل مصطكى جوزبوا از هريك دو درم قاقلهء كبار پوست بيرون پسته ورق كل سرخ پودنهء نهري زيرهء كرمانى از هريك سه درم مجموع را نيم كوفته در كيسهء كتان كشاده كرده سرش را محكم كنند و در يكمن آب بجوشانند و دائم كيسه را نيكو بمالند تا تمام قوت دواها در آب بازداده شود پس كيسه را براورده دو نيم رطل كلاب نيكو بمالند و بفشارند و كلاب را در مطبوخ مذكور داخل كرده با يكمن قند سفيد بقوام آورده فرو كيرند و نيم درم مشك خالص سوده داخل نمايند صنعت اين شراب به نسخهء شفائى عود هندى خام املهء منقى از هريك ده درم سنبل الطيب قرنفل مصطكى رومى جوزبوا از هريك دو درم مجموع را نيم كوفته در كيسهء كتانى كرده در سه چهار يك كلاب بجوشانند و كيسه را دايم بمالند تا قوت آن بكلاب بازايد پس كيسه را نيكو بمالند و بفشارند و در كلاب مطبوخ كنند و با يكمن قند سفيد بقوام اورند و فرود آورده نيم درم مشك تبتى خالص سوده داخل كنند و به تير معجون‌سازى برهم زنند تا نيكو مخلوط شود و نكاه دارند شراب عود ديكر از محمد بن زكريا رازى منقول از كتاب من لا يحضره الطيب صنعت آن عود هندى سك اصلى از هريك دو درم سنبل الطيب قرنفل جوزبوا مصطكى از هريك يك درم اجزا را نيم كوفته در خرقهء كتانى بسته در يك رطل كلاب بجوشانند تا ثلث آن برود و كيسه را نيكو بمالند و شيرهء آن را كشيده بفشارند و دور كنند و با يك رطل قند سفيد بقوام اورند و بيك قيراط مشك تبتى خشبو سازند و در ظرف چينى نكاه دارند شراب عود ابن جميع كه در ارشاد آورده صنعت آن عود هندى رطب اكر ممكن باشد و الا عود قاقلى و آن عود درختى است كه آن را ثمرى مىباشد كه باطن و ظاهر آن سياه مايل برنك حنا و سنكين وزن و پر روغن بكيرند از آن بيست و چهار درم و در آب بسيار كرم يك شبانه روز بخيسانند تا قوتش بيرون آيد پس بجوشانند و صافى نموده با چهار رطل قند سفيد و يك رطل نحل بقوام اورند و نكاه دارند و بوقت حاجت به كار برند [ شمامهء عود ] شمامهء عود در حرف الشين مع الميم مذكور شد [ عطر عود ] عطر عود مقوى قلب و دماغ