محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

1112

قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )

ميكردد اطيب و كاهى آب سيب در آن داخل ميكنند پس ميكردد در تقويت قلب اقوى و كاهى اضافه كرده مىشود در اين جوارش قوابض چون حب الاس و كلنار فارسى و طباشير سفيد و پوست بيرون پسته و زر ورد و مانند اينها و اجزا را بجزم سفرجل مطبوخ با شراب كه عبارتست از ميبه ساده با رب سفرجل و نبات سفيد بسرشند پس ميكردد صالح از براى ضعف قلب كه باسهال باشد و كاهى اضافه كرده مىشود باينجوارش مثل تربد سفيد مدبّر و سقمونيا از ادويهء مسهله به قدر احتياج و زعفران و مصطكى پس ميكردد مسهل طيب مقوى معده بىغائله و كويا اين نسخهء قانونست از براى تراكيب جوارشات كه شيخ نجيب الدين سمرقندى در اصول التراكيب ذكر نموده جوارش ساده ديكر صنعت آن عود خام پنج درم پوست زرد اترج قرنفل قرفة الطيب دارچينى از هريك دو درم نبات سفيد يكمن ادويه را كوفته و بيخته عود را با كلاب سوده نبات را بقوام آورده بدستور مقرر مرتّب نمايند جوارش عود ساده به نسخهء ديكر صنعت آن عود قمارى خام پنج درم نبات سفيد يكمن نبات را بقوام آورده عود را بكلاب سوده داخل كرده بر سنك ريزند و بطريق لوزيات ببرند جوارش عود ساده عنبرى صنعت آن عود هندى خام پنج درم عنبر اشهب يك مثقال نبات سفيد يكمن نبات را بقوام آورده عنبر را در آن حل كرده عود هندى را بكلاب سوده بعد از آنكه نبات را از آتش بركرفته باشند داخل كرده برهم زنند و نكاه دارند [ جوارش عود شيرين تاليف حكيم سليمان موسوى حكيم باشى ] جوارش عود شيرين تاليف نوّاب سيادت ماب حكيم سليمان موسوى حكيم باشى نواب اشرف اعلا شاه عباس صفوى موسوى صنعت آن قرنفل چهار مثقال قاقلهء كبار سنبل الطيب قرفة الطّيب از هريك دو مثقال عود هندى پوست زرد اترج از هريك پنج مثقال زعفران جوزبوا زنجبيل حسك دارفلفل از هريك يك مثقال مصطكى بسباسه از هريك سه مثقال نبات سفيد يكمن تبريز بدستور مرتّب نمايند جوارش عود فادزهرى صنعت آن عود قمارى خام پنج درم قرفة الطيب يك درم و نيم قرنفل پوست اترج مصطكى رومى بادزهر اصطهباناتى از هريك يك درم نبات سفيد يكمن بدستور جوارش سازند شربتى يك مثقال جوارش عود كافورى بنسخهء شيخ رئيس صنعت آن عود هندى رازيانه تخم كرفس وجّ تركى سنبل الطيب از هريك دوازده مثقال كافور قيصورى يك مثقال مشك تبتى يك مثقال و دو دانك بسباسه نارمشك سعد كوفى فرنجمشك زرنباد زرنب از هريك پنج مثقال دو دانك دارچينى مصطكى زنجبيل فلفل قرنفل از هريك بيست مثقال قند سفيد نيمن تبريز بدستور مرتّب نمايند [ جوارش عود كافورى نافع از براى سوى مزاج بلغمى معده و خفقان ] جوارش عود كافورى نافع از براى سوى مزاج بلغمى معده و خفقان هرگاه با بلغم صفرا مخلوط باشد صنعت آن عود هندى غرقى خام رازيانه تخم كرفس وجّ تركى سنبل الطيب از هريك سه درم بسباسه نارمشك سعد كوفى فرنجمشك زرنب زرنباد از هريك يك مثقال كافور قيصورى مشك تبتى از هريك دو دانك دارچينى مصطكى زنجبيل قرنفل فلفل از هريك دو درم كاوزبان پنج درم عسل سفيد مصفّى سه وزن تمام ادويه بدستور مرتب نمايند جوارش عود كافورى به نسخهء ديكر صنعت آن عود هندى شش مثقال كافور قيصورى نيم مثقال مشك تركى چهار دانك بسباسه نارمشك سعد كوفى برك فرنجمشك زرنباد زرنب از هريك دو مثقال نيم دارچينى مصطكى زنجبيل فلفل قرنفل از هريك چهار مثقال برك كاوزبان ده مثقال رازيانه تخم كرفس وجّ تركى از هريك شش مثقال قند سفيد عسل مصفّى از هريك دو صد و پنجاه مثقال كلاب يكمن تبريز زعفران پنج مثقال بدستور مقرر جوارش سازند شربتى يك مثقال تا دو درم [ جوارش عود مسهل اهليلجى تاليف حكيم اشرف قمى ] جوارش عود مسهل اهليلجى تاليف حكيم اشرف قمى حكيم محل منقول از خط حكيم ابراهيم ولد ارشد معزّى اليه صنعت آن پوست هليلهء كابلى پوست هليلهء زرد زرنب ساذج هندى قرنفل از هريك سه مثقال عنبر اشهب مشك تركى خالص سقمونياى مشوى از هريك يك مثقال و قلمى فرموده‌اند كه سقمونيا در اصل نسخه يك مثقال بوده و در اخر دو مثقال شده و آن غلط است هيل‌بوا دارچينى زنجبيل زعفران سليخه فلفل سياه زرنباد سعد كوفى تخم فرنجمشك از هريك پنج مثقال عود قمارى خام تربد سفيد مدبّر از هريك دو مثقال لاجورد مغسول دو مثقال نمك هندى سه مثقال و نيم نارمشك پنج مثقال كافور قيصورى يك مثقال و نيم عسل مصفّى سه وزن ادويه بدستور مقرر مرتب نمايند شربتى شش مثقال و بعض اوقات كافور داخل كرده نميشود نافع باه جوارش عود مسهل اسهال صفرا كند بىمشقت صنعت آن عود هندى مصطكى رومى از هريك يك درم تربد سفيد مدبّر چهار درم سقمونياى مشوى نيم درم كوفته و بيخته بعسل مصفّى به قدر حاجت بسرشند شربتى پنج درم جوارش عود مسهل اين جوارش را جوارش بخت مىنامند صنعت آن تربد سفيد مدبر دو درم عود هندى قرنفل زعفران جوزبوا از هريك دو دانك و در نسخهء ديكر يك دانك است سقمونياى مشوى نيم مثقال و در نسخهء ديكر نيم‌دانكست اجزا را كوفته و بيخته با نبات سفيد يا عسل مصفّى سه وزن ادويه جوارش سازند جمله يك شربت است جوارش عود ملين تاليف شيخ رئيس بو على سينا صنعت آن دارچينى زنجبيل سنبل الطّيب سليخه سياه زعفران فلفل فرنجمشك زرنباد از هريك پنج درم سعد كوفى زرنب ساذج هندى قرنفل از هريك سه درم عود قمارى خام نه درم عنبر اشهب يك مثقال لاجورد مغسول كافور قيصورى از هريك دو دانك تربد سفيد چهار درم نمك لاهورى يك درم ادويه را جداجدا كوفته و بيخته وزن كرده بعسل مصفى بانجلاب نبات بقوام آورده سرشته جوارش سازند و نكاه دارند شربتى از يك مثقال تا دو مثقال مزاجش كرم و خشك است در اخر درجهء ثانيه جوارش عود ملين ديكر صنعت آن تربد سفيد مدبر چهار درم قرنفل عود قمارى زعفران جوزبوا از هريك يك درم سقمونياى مشوى نيم درم اجزا كوفته و بيخته بعسل سه وزن ادويه بسرشند شربتى يك مثقال تا دو درم باب كرم جوارش عود ملين ديكر صنعت آن تربد سفيد بيست دو مثقال عود هندى خام قرنفل جوزبوا زعفران از هريك پنج مثقال سقمونيا نيم مثقال اجزا را كوفته و بيخته بعسل مصفّى به قدر كفاية سرشته جوارش سازند و در ظرف چينى نكاه دارند شربتى دو مثقال و نيم تا سه مثقال [ چووهء عود هندى ] چووهء عود هندى كه نوعى از عطر عود است مقوى قلب و دماغ بارد است و مقوى حواس صنعت آن بكيرند چوب اكر هر قدر كه خواهند و در آب خيسانيده جوكوب نموده در شيشهاى مطين كرده دراز كرده بطريق قرع معكوس كه ظرف سفالى را در وسط آن سوراخ كرده و ظرف را بر سر پايه كذاشته كردن شيشه را از آن سوراخ بيرون كرده كاسهء را آب كرده متّصل دهن آن كه دهن شيشه در آب باشد و بر بالاى آن ظرف و شكم شيشه آتش سركين كاو خشك برافروزند تا تمام دهنيّت آن مقطر كردد و هر مقدار كه خواهند بدين نهج كرفته جمع نمايند پس با آب و كلاب مكرر شسته كه بوى دود آن زايل كردد و استعمال نمايند اين بود صنعت چوؤه مفرد امّا صنعت چوؤه مركب اينست كه بكيرند عود قمارى غرقى اعلا سى و هشت درهم و جوكوب كرده در كلاب آن مقدار كه تر كردد خيسانيده خشك نموده حصى لبان پنج مثقال عنبر اشهب چهار مثقال ميعهء سائله سه مثقال ميعهء يابسه به وزن آن كوفته و بيخته ممزوج كرده بطريق مسطور در شيشهء مطين بطين حكمت كنند و كلوى شيشه را از ليف پر كرده بطريق تنكيس باتش زبل بقرى مقطر نمايند و بعضى چهار مثقال موم خالص زرد و هيجده مثقال روغن كنجد داخل نمايند پس بطريق مسطور شسته استعمال نمايند و اكر بجاى روغن كنجد عطر صندل نمايند بهتر و اقوى است خميرهء عود خاصه صنعت آن آب سيب شيرين چهل مثقال آب به ترش آب به شيرين از هريك