عنّاب پانزده دانه سپستان سى دانه بابونه پنج درم مجموع را در دو من آب بجوشانند تا به نصف برسد پس بپالايند و يك استار شكر سرخ و روغن كل سرخ به قدر حاجت داخل كرده حقنه نمايند حقنهء لينهء ديكر از حقنهء قبل نرم‌تر صنعت آن كشكاب بيست درم لعاب بزرقطونا ده درم روغن كدو سفيده تخم مرغ همه را يك جا كرده حقنه نمايند حقنهء لينهء باردهء ديكر صنعت آن ماء الشعير دو اوقيه روغن كدو روغن بنفشه بادام لعاب بزرقطونا از هريك يك اوقيه حقنه نمايند [ حقنهء لينه از املاى علاء الدين منصور از براى امراض حارهء دماغى ] حقنهء لينه از املاى علاء الدين منصور از براى امراض حارهء دماغى و سرسام و حميات و ساير امراض حاره را مفيد است و طبع را نرم كند صنعت آن سپستان كل بنفشه آرد جو سبوس كندم اكليل الملك از هريك كفى انجير زرد پنج عدد در سه رطل آب بجوشانند تا به يك رطل رسد بپالايند و شكر سرخ پنج درم روغن بادام شيرين ده درم روغن كنجد آبكامه از هريك پنج درم اضافه نموده حقنه نمايند حقنهء لينه حكيم سديد كازرونى صنعت آن انجير زرد خشك هفت دانه سبوس كندم برك خطمى سفيد حسك نيم كوفته از هريك كفى برك چغندر ده عدد اصل السّوس نيم‌كوفته پنج درم سپستان سى دانه جو مقشر نيم‌كوفته ده درم كل بنفشه بابونه كل نيلوفر از هريك كفى در شش رطل آب بجوشانند تا دو رطل بماند بپالايند و در نيم رطل از آن پانزده درم لعاب بزرقطونا ده درم روغن كنجد ده درم ابكامهء رقيق دو درم بورهء ارمنى و نيم درم نمك هندى داخل نموده نيم كرم حقنه نمايند حقنهء لينهء ديكر كه حميات حارّه و امراض حاره را نافعست صنعت آن انجير زرد خشك ده دانه اصل السّوس نيم كوفته دو درم سپستان سى دانه كشك جو كفى كل بنفشه كل نيلوفر از هريك كفى بابونه كفى جمله را در سه من آب بجوشانند تا يكمن بماند پس صافى نموده لعاب بزرقطونا ده درم شكر سرخ بيست درم و آبكامهء رقيق روغن بنفشه بادام از هريك ده درم بورهء ارمنى دو درم نمك هندى سوده نيم درم اضافه نموده شكر را در آن حل كرده جمله را سه دفعه حقنه نمايند حقنهء لينهء حنين نافع از براى حميات حاره و سرسام و جميع امراض حاره و اين حقنه مليّن طبع است صنعت آن عناب خراسانى سپستان حسك نيم كوفته كل بنفشه جو مقشر نيم‌كوفته كل بنفشه جو مقشر نيم‌كوفته سبوس كندم كل خطمى سفيد اكليل الملك از هريك كفى انجير زرد پنج عدد در سه رطل آب بجوشانند تا به يك رطل رسد صافى نموده شكر سرخ پنج درم روغن كنجد روغن بنفشه بادام از هريك ده درم ابكامه ده درم اضافه نموده نيم كرم حقنه نمايند [ حقنهء لينّه محمد بن زكريا شكم را نرم كند ] حقنهء لينّه محمد بن زكريا شكم را نرم كند و تبهاى كرم و سرسام و امراض حارّه را نيك باشد صنعت آن سبوس كندم كل بنفشه تخم خبّازى تخم خطمى سفيد جو مقشّر نيم كوفته از هريك كفى در يكمن آب بپزند تا ثلث آن بماند پس صافى نموده روغن بنفشه پنج درم در آن داخل كرده حقنه نمايند حقنهء لينهء ديكر كرمى بدن را فرو نشاند و طبع را نرم كند و تشنكى و سوزش دل را تسكين دهد صنعت آن ماء الشّعير لعاب بزرقطونا از هريك ده درم روغن بادام روغن كدو از هريك پنج درم سفيده تخم مرغ عددى جمله را يك جا كرده برهم زنند برهم زدنى شديد كه نيكو مخلوط شود حقنه نمايند [ حقنهء ليّنه تاليف سيّد محمّد هاشم المخاطب بحكيم معتمد الملوك علوى خان ] حقنهء ليّنهء تاليف آن قدس سرّه يعنى سيّد محمّد هاشم المخاطب بحكيم معتمد الملوك علوى خان مستعمل در حميات حاده و امراض حاره طبع را نرم كند و صفرا را براند صنعت آن عناب الوى بخارائى الوى سياه از هريك ده دانه سپستان بيست دانه كل بنفشه كل نيلوفر عنب الثّعلب اصل السّوس تخم خيارين نيم كوفته تخم كاسنى نيم كوفته از هريك دو مثقال مجموع را در يكمن آب بجوشانند تا ثلث بماند صافى نموده آب برك چغندر لعاب بزرقطونا ماء الشّعير از هريك بيست مثقال داخل كرده فلوس خيارشنبر شيرخشت خراسانى خميره بنفشه از هريك ده مثقال در آن حلّ كرده چنانچه عسل خيارشنبر تمام از فلوس جدا شود پس بپالايند آبكامه روغن كل سرخ روغن كدو از هريك ده مثقال روغن بادام شيرين يك مثقال نمك طعام سوده يك مثقال داخل كرده چندان برهم زنند كه يكسان شود بسه دفعه نيم كرم حقنه نمايند كه بعون اللّه تعالى نافعست حقنهء ليّنهء ديكر استعمال كرده مىشود در امراض حارّه چون طبيعت محتبس باشد صنعت آن عناب سپستان از هريك بيست عدد كل بنفشه چهار درم انجير خشك ده عدد كل خطمى سفيد سبوس كندم كه هر دو را در كتان بسته باشند از هريك كفى همه را در سه رطل آب بجوشانند تا به يك رطل رسد صافى نموده آب برك چغندر ربع يك رطل روغن كنجد بيست درم آبكامهء رقيق ده درم اضافه نموده برهم زنند تا نيكو مخلوط شود نيم كرم بسه دفعه يا چهار دفعه حقنه نمايند حقنهء لينهء ديكر كه امراض صفراوى و ذات الجنب و ذات الصّدر و برسام و ذات الرّيه و خناق را نافعست صنعت آن كل بنفشه كل نيلوفر از هريك سه درم تخم خبازى تخم خطمى سفيد از هريك كفى جو مقشر نيم كوفته كفى مجموع را در آب بپزند چنان كه مقرر است و بپالايند پس فلوس خيارشنبر ترنجبين شيرخشت خراسانى شكر سفيد از هريك ده مثقال در انحل نموده باز بپالايند پس روغن بنفشه لعاب بزرقطونا لعاب حب سفرجل از هريك ده مثقال نمك طعام دو دانك داخل كرده حقنه نمايند [ حقنهء لينه شيخ داود ] حقنهء لينه شيخ داود كه در تذكرهء اولوا الالباب ذكر كرده و كفته كه نافعست از براى كسر حدت صفرا و دم چون بعد از فصد استعمال كرده شود و مؤكد است استعمال آن اكر در آن حال حمى و قبض طبيعت باشد صنعت آن جو مقشر نيم كوفته دو كف تخم كتان عناب سپستان انجير زرد نانخواه از هريك يك كف برك چغندر قنطوريون دقيق از هريك قبضهء كل خطمى سفيد ده درم بجوشانند چنان كه مقرر است و بپالايند بر روى يك سكرجه از هريك از عسل مصفى و روغن كنجد و دو اوقيه شكر و دو درم بورهء ارمنى و پنج درم از هريك از روغن بنفشه و روغن نيلوفر حقنه نمايند ميفرمايند كه نانخواه را در اين هيچ دخلى نيست و اكر بجاى نانخواه اصل السوس باشد نيكو است حقنهء لينهء كه در امراض حاره استعمال كرده مىشود صنعت آن عنّاب سپستان سر بنفشه جو مقشر كل خطمى سفيد سبوس كندم حسك اكليل الملك انجير زرد در سه صد مثقال آب بجوشانند تا ثلث بماند پس چهل مثقال آن را با شكر سرخ و روغن بادام شيرين حقنه نمايند و اكر تبريد زياده مطلوب باشد لعاب بزرقطونا و بروغن كدو و آب لبلاب اضافه نمايند [ حقنهء ديگر تاليف سيّد محمّد مومن ] حقنهء ديكر تاليف سيّد محمّد مومن كفته كه اين حقنه اسهال صفرا مىكند و كرانى كه با تب و سده باشد دفع كند و از مجرّبات خود شمرده اين را صنعت اين تخم خبازى دو مثقال كل بنفشه پنج مثقال كل نيلوفر سه مثقال جو مقشر كفى عنّاب سپستان از هريك بيست دانه عنب الثعلب پانزده مثقال پوست هليلهء زرد پنج مثقال مغز تخم كدو نيم كوفته پنج مثقال در آب بجوشانيد صافى نموده شيرخشت خراسانى ده مثقال در انحل كرده روغن كدو هشت مثقال لعاب بزرقطونا ده مثقال اضافه نموده حقنه نمايند و بعد از وصف اين حقنه كفته كه آنچه اطبّا كفته‌اند كه مسهلات بعصر را در حقنه جايز نيست كه داخل نمايد اصلى ندارد زيرا كه عصر در فوهات مجارى و عروقست نه در افضيه و كفته كه مولانا نفيس در شرح اسباب در علاج سرسام صفراوى هليلجات در حقنه كه در علاج آن آورده داخل كرده ميفرمايند كه دليل بر عدم جواز داخل نمودن مسهلات بعصر در حقنها در مقدمهء هشتم اين باب يعنى باب حقن ذكر نموديم پس نيست احتياج بتكرار ذكر آن و دليلى كه حكيم مير محمّد مؤمن از براى جواز داخل نمودن مسهلات بعصر در حقنها ذكر كرده بيان نموديم كه مغالطه است و خالى از معنى و اصل و آنچه كفته كه شارح اسباب