از هريك دو مثقال كندر چهار مثقال نبات سفيد به وزن همه ادويه را كوفته بيخته با سه وزن مجموع ادويه عسل مصفى جوارش سازند شربتى سه مثقال [ جوارش ديگر از حكيم معصوم ] جوارش ديكر كه حكيم معصوم نوشته مستعمل من است مقوى معده و جكر بود و شكم به‌بندد و هيضه و قئ و غشيان و اسهال دموى را نافع بود صنعت آن طباشير سفيد حب الاس انار دانه كل سرخ بهمنين سنبل الطيب اسارون از هريك دو نيم درم زرشك منقى پنج درم پوست بيرون پسته مصطكى قرفة الطيب از هريك يك و نيم درم مشك دو دانك ربّ به سيب ربّ مورد ربّ فواكه از هريك ده درم كلاب بيست درم على الرسم بسرشند جوارش فوفل مطيب دل را قوت دهد دهان را خشبو سازد و قى و هيضه و ضعف معده را نافع بود و طعام بكوارد و اشتها بياورد و دندان و لثه را محكم سازد و امساك منى آورد صنعت آن فوفل كبابه چينى دانه هيل دارچينى سنبل الطيب عود هندى از هريك پنج درم زعفران مصطكى از هريك دو درم مشك عنبر اشهب از هريك يك درم كافور يك دانك شربتى فواكه شيرين سى درم ميپنحتج پنجاه درم فانيذ سنجرى صدر درم فانيذ را در كلاب بكذارند و با شربت فواكه و ميپنحتج بقوام آورند و اجزا كوفته بيخته در آن بسرشند و بر بالاى سنك پهن سازند و بكذارند تا سرد شود و از كارد به‌برند و نكاه دارند و بدان مداومت نمايند جوارش فوفل مطيب ديكر مقوى معده و مشتهى طعام بود صنعت آن قاقلهء كبار قرنفل زنجبيل دارچينى دارفلفل زعفران عود هندى فوفل از هريك يك درم مشك دو دانك عنبر اشهب سه دانك اجزا كوفته بيخته با شكر طبرزد بقوام آورده بسرشند شربتى سه درم با كلاب [ جوارش معتدل جهت تقويت معده و انهضام طعام و قطع بلاغم ] جوارش معتدل جهت تقويت معده و انهضام طعام و قطع بلاغم و دفع رياح و تبديل برودت معده بحرارت و تقويت اعضاى رئيسه و باه نافع است صنعت آن جوزبوا خولنجان هيل‌بوا زنجبيل دارفلفل دارچينى زعفران عود قمارى ساذج هندى تخم كرفس سنبل الطيب بهمن سفيد بهمن سرخ شقاقل مصرى بوزيدان مصطكى كاوزبان ابريشم مقرض از هريك يك درم عنبر اشهب مشك خالص از هريك نيم درم مرواريد ناسفته با بيدمشك بر سنك سماق سوده يك درم و ثلث درمى شربت تخم خرفه مقشر سه درم كشنيز خشك مقشر طباشير سفيد پوست بيرون پسته زرشك منقى سماق منقى از هريك يك درم و ثلث درمى شربت سيب شيرين و ترش شربت امرود شربت انارين شربت به شيرين و ترش از هريك بيست مثقال ادويه كوفته بيخته با سه وزن تمام ادويه نبات سفيد و عسل مصفى على الرسم بسرشند و در اخر پنجاه عدد ورق طلا و يك‌صد عدد ورق نقره بان بسرشند شربتى از يك درم تا سه درم جوارش مفرّح امزجه بارده را نافع است و معده را قوّت دهد صنعت آن سنبل الطيب قاقله كبار دارچينى سليخه سياه خولنجان قرنفل سعد كوفى زنجبيل فلفل سياه دارفلفل قسط بحرى حب الغار حبّ بلسان جنطيانا زراوند مدحرج قرفة الطيب اسارون حبّ الاس از هريك بيست مثقال جوزبوا قصب الذّريرهء مصطكى عود هندى از هريك پنج مثقال زعفران تخم كرفس انيسون بسباسه از هريك دو مثقال چرس خالص يا ورق القنب با بيخ لفاح هركدام كه باشد به مقدار مناسب مزاج و عادت آن شخص قند سفيد به وزن مجموع ادويه عسل دو وزن ادويه بدستور مرتب نمايند اصل اين نسخه از جالينوس است كه اطبا زمان بعض تصرفات در آن نموده مشوش ساخته‌اند [ جوارش مفرح ديگر معروف بجوارش كندى ] جوارش مفرح ديكر اين جوارش معروف است بجوارش كندى اندوه به‌برد و نشاط و سرور اورد و تن و نفس و معده را قوى كرداند و رنك رو را صافى و بوى دهان و عرق را خوش كند صنعت آن كل سرخ شش درم سعد كوفى پنج درم قرنفل مصطكى سنبل الطيب اسارون شامى از هريك سه درم قرفة الطيب زرنب از هريك دو درم بسباسه قاقله دانه هيل‌بوا جوزبوا از هريك يك درم جداجدا كوفته بيخته وزن كرده درهم بياميزند و در هر سى و شش مثقال ازين ادويه نيم من آمله منقى در پنج من آب به‌پزند تا بيك من و نيم برسد بدست بمالند و بپالايند و بار ديكر در ديك سنكى كنند و نيم من فانيذ در آن كنند و به‌پزند تا مانند آردها له شود از سر آتش بردارند و ادويه را بپاشند و تير زنند تا چون خمير كردد و در ظرف چينى يا كاشى نكاه دارند شربتى دو مثقال جوارش مقلياثا زحير و بيخش شكم و بواسير را سودمند است صنعت آن سپندان خوش يك درم زيره كرمانى در سركه انكورى خيسانيده از آن برآورده در سايهء خشك كرده نيم درم كوفته بيخته بكلاب بسرشند جوارش ملكى معده و جكر را قوّت دهد و در امر مجامعت قوت عظيم پيدا كند صنعت آن قرنفل جوزبوا بسباسه لسان العصافير شيرين پنج اذخر زنجبيل دارچينى مصطكى عود قمارى زعفران از هريك سه درم قاقله كندر از هريك يك مثقال اشنه سه مثقال مشك تبتى يك دانك و نيم قند سفيد و كلاب از هريك ده مثقال قند را در كلاب حل كرده عسل مصفى به قدر كفايت در آن داخل كرده باتش ملايم بجوشانند تا قريب بانعقاد رسد پس فرود آورده بكذارند تا حرارتش ساكن شود ادويه را كوفته بيخته در آن داخل كرده برهم زنند تا خوب مخلوط شود و در ظرف چينى نكاه دارند شربتى يك مثقال [ جوارش ملوكى تاليف ابن ماسويه ] جوارش ملوكى تاليف ابن ماسويه منقول از قرابادين افندى صالح چليپى نافع از براى ماليخوليا مراقى و ضعف معده و خفقان و امراض مزمنه و تقويت حافظه و ضيق النفس صنعت آن قرنفل دارچينى عود هندى خولنجان سنبل الطيب جوزبوا طباشير سفيد زنجبيل اذخر مكى كل سرخ منزوع الأقماع كل بنفشه از هريك يك درم بسباسه مصطكى اصطرك مرزنجوش نعناع خشك قاقله دارفلفل تخم فلكن حب الاس پوست خربزه از هريك دو ثلث درمى مرواريد ناسفته بهمن سفيد بهمن سرخ مرجان قرمزى ابريشم محرق از هريك ثلث درمى مشك تركى خالص يك قيراط كافور قيصورى يك حبه اجزا را آنچه كوفتنى است كوفته و آنچه صلايه كرده شكر سفيد را در آب حل كرده بجوشانند و كف شير بر آن زده چرك آن را بكيرند و صافى نموده بقوام آورند و ادويه را بدستور مقرر بان سرشته جوارش سازند شربتى يك مثقال [ جوارش ورد ] جوارش ورد منقول از قرابادين افندى صالح چليپى مقوى اعضاى رئيسه و مقوى قوت هاضمه و دافع رطوبات فاسده و مناسب هر مزاج است صنعت آن كل سرخ منزوع الاقماع ده درم عود هندى صندل زرد از هريك دو درم دارچينى چهار درم مصطكى رومى يك درم و نيم عنبر اشهب درمى كوفته بيخته به شراب ورد به قدر كفايت بدستور مقرر جوارش سازند جوارش منقول از اكليل محمّد بن ذكريا كفته كه اين جوارش طعام بكدازد و سدها بكشايد و فواق را زائل كرداند و نشف رطوبت معده نمايد و اسهال رطوبى را نافع باشد صنعت آن پوست بيرون پسته سه درم كبه يعنى مصطكى طين ارمنى سنبل الطيب از هريك دو درم كل سرخ منزوع الاقماع طباشير از هريك چهار درم عود قمارى خام سه درم نبات سفيد پنج درم سماق شش درم اجزا را كوفته ليكن