و قولنج ميكشايد و جميع امراض بارده را نافع و ليكن مورث صداع و دمعه است و مصلح آن شيرهء تخم خرفه مقشر است صنعت آن حبّ الغار جنطيانا رومى مرمكى صافى زراوند طويل اجزا متساوى كوفته بعسل مصفى سه وزن ادويه معجون و بعد از چهل روز ادويه معجون سازند بعد از چهل روز استعمال نمايند شربتى از چهار دانك تا يك مثقال با آب كرم و قوت اين ترياق تا دو سال باقى ميماند و بدلش نصف وزن آن مثروديطوس است و كفته شده كه بعد اطبا بعوض مر صاف قسط داخل كرده‌اند و حكايت كرده صها و بخت كه يافتم در نسخه كه يك جزو زعفران بر اجزاى اربعه اين ترياق زياده كرده شده و شيخ رئيس كفته كه بعض اطبا بعوض زراوند طويل زراوند مدحرج ميكنند و اين اقوى است [ ترياق افريدس از تراكيب اسكندر رومى است ] ترياق افريدس از تراكيب اسكندر رومى است و اين ترياق ملقب به منقذ يعنى مخلص و اين ترياق را مخلص اكبر كويند چنانچه سوطيرا را مخلص اكبر ميكويند و اين ترياق عجيب الفعل است در تخليص از سموم بقى و اسهال و مقوى معده و كبد و طحال است و نافع است از براى امراض صدر و دوار و شقيقه كهنه و اوجاع طهر و اين دواى جيّد است و ليكن زود فاسد مىشود و زياده بر يك سال نميماند صنعت آن بصل عنصل مشوى تربد سفيد مجوف مصمغ تراشيده بروغن بادام شيرين چرب نموده سنبل الطيب از هريك ده مثقال جنطيانا هفت مثقال اسارون مقل ازرق حب الغار اذخر مكى از هريك پنج مثقال باد آورد بزر جندقوقا مرواريد ناسفته از هريك سه مثقال كهرباى شمعى صندل سرخ صندل سفيد از هريك دو مثقال كوفته بيخته به وزن مجموع از هريك از عسل مصفى و روغن كاو سرشته معجون سازند و در ظرف چينى نكاه دارند شربتى يك مثقال به آب نيم كرم [ ترياق انفع دافع مضرت جميع زهرها است ] ترياق انفع دافع مضرت جميع زهرها است و قولنج و سده بكشايد و فالج و لقوه و استرخا و اختلاف اخلاط رديه و اورام جاسيه و اوجاع معده را نافع باشد و چشم را روشن كند و مقوى باه باشد و مفتت حصاة و رمد سوداوى نيكو باشد صنعت آن فلفل ابيض فرنج مشك فاشرا از هريك دو درم جندبيدستر يك درم كوفته بروغن بلسان چرب نموده با سه وزن مجموع ادويه عسل مصفى معجون سازند و در جو نكاه دارند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى يك دانك [ ترياق انفع ديگر ] ترياق انفع ديكر از معاجين كبار است و آن را از مفرحات شمرده‌اند و از ترياقات است صنعت آن ياقوت رمانى مرواريد ناسفته دارفلفل جوزبوا قاقله كبار شيطرج هندى دارچينى لسان العصافير ساذج هندى غنچه كل سرخ منزوع الاقماع قرنفل زنجبيل فوفل سنبل هندى هيل‌بوا درونج عقربى بادرنجبويه لسان الثور مصطكى خولنجان فرنج مشك صندل سفيد زراوند مدحرج سليخه سياه از هريك دو درم بسباسه شش درم پوست اترج سه درم زعفران پوست بليله جدوار خطائى از هريك يك درم بهمن سرخ نيم درم عنبر اشهب مشك تبتى از هريك نيم‌دانك اجزا را كوفته بيخته با عسل مصفى دو وزن ادويه معجون سازند شربتى يك مثقال و اين تركيب سى و دو جزو است و وزن اجزا شصت درم و چهار دانك و مزاجش كرم و خشك است در دو درجه و بعضى كفته‌اند شربتى ازين ترياق از يك درم تا دو مثقال است [ ترياق بليغ النفع ] ترياق بليغ النفع كه جماعتى از اطباوى را در لذع افاعى مساوى ترياق كبير يافته‌اند صنعت آن انيسون ده درم فلفل سه درم زراوند مدحرج جندبيدستر از هريك يك درم و نيم كوفته بيخته به مينچتج بسرشند شربتى قدر يك جوزه [ ترياق ثمانيه ] ترياق ثمانيه بعد از ترياق اربعه تاليف شده نافع است از براى كزيدن حشرات و دافع همه زهرها است و بادها بشكند و قولنج بكشايد و تفتيح سدها كند و از براى صلابت طحال و سدهاى آن نافع است و فالج و رعشه و صرع را سود دارد و منافعش از ترياق اربعه بيشتر است صنعت آن به نسخه سيد اسمعيل در ذخيره اين نسخه اصل اقليدس حكيم است و بعد از اندروماخس اول كه مولف ترياق اربعه است چهار جزو بر آن افزوده كه هشت جزو شده و لهذا آن را ترياق ثمانيه نامند و اين ترياق نيز باسم ترياق صغير مسمّى است بكيرند مرمكى صافى حب الغار جنطيانا قسط تلخ از هريك شش مثقال فلفل سفيد سليخه سياه از هريك چهار مثقال زعفران دارچينى از هريك دو مثقال اجزا را كوفته بيخته بعسل مصفى بسرشند شربتى از يك مثقال تا سه مثقال صنعت ترياق ثمانيه به نسخه صاحب اختيارات بكيرند حب الغار جنطيانا مر صافى زراوند طويل ريوند چينى پوست بيخ كبر زردچوبه قسط تلخ اجزا مساوى كوفته بيخته بعسل بسرشند از يك درم تا يك مثقال بعد از كذشتن چهار ماه از ساختن آن استعمال نمايند و بعضى كفته‌اند كه اين ترياق را بعد از كذشتن چهل روز از ساختن آن استعمال توان نمود ترياق ثابت بن قره عقرب كزيده را نافع بود صنعت آن زراوند طويل و مدحرج پوست بيخ كبر طرخشقوق اجزا برابر كوفته بيخته بعسل بسرشند شربتى دو درم ترياق سرطان كه مسمى است بدواء السرطان كزيدن كلب را نافع است صنعت آن سرطان محرق ده درم كندر جنطيانا از هريك پنج درم كوفته بيخته بعسل بسرشند شربتى يك مثقال و در نسخه ديكر جنطيانا يك درم داخل است و فرموده كه دو درم صباح و دو درم شام باب سرد تا روزهاى بسيار بدهند ترياق صغير شيخ رئيس كه در نفع از براى سموم و امراض بارده اقوى از ترياق ثمانيه است صنعت آن حب بلسان قسط تلخ جنطيانا مر صافى دارچينى فلفل سفيد عود هندى فطراساليون از هريك يك مشك تبتى ثلث جزوى جندبيدستر ربع جزوى اجزا را كوفته بيخته بعسل مصفى سه وزن ادويه بدستور معجون سازند [ ترياق صغير ديگر از شيخ رئيس ] ترياق صغير ديكر از شيخ رئيس كه در نفع از براى كزيدن جانوران سمى و سموم و دفع امراض بارده اقوى از ترياق اربعه است صنعت آن زراوند طويل حب الغار جنطيانا پوست بيخ كبر افسنتين رومى زردچوبه بيخ حنظل فاشرا اجزا مساوى كوفته بيخته بعسل مصفى معجون سازند شربتى يك مثقال [ ترياق طين مختوم جهت سموم قتاله ] ترياق طين مختوم جهت سموم قتاله نافع است و از خاصه اين است كه چون مسموم بخورد تا كه سم پاك نشود قى نه‌ايستد و اكر بدهند و قى نيايد دليل آن باشد كه شخصى سم نخورده صنعت آن كل مختوم حب الغار ايرسا بالسّويه كوفته بيخته بروغن كاو چرب نموده بعسل بسرشند شربتى مقابل يك فندقى و در نسخه ديكر ايرسا نيست قبل از غذا و بعد از آن توان خورد [ نوع ديكر جهت سموم قتاله ] نوع ديكر كه جهت سموم قتاله و منصه از هوام و دواب در تن مردم نافع است صنعت آن كل مختوم حب الغار از هريك دو درم انفحه طبى هشت درم جنطيانا رومى زراوند مدحرج تخم سداب برك غار از هريك يك درم كوفته بيخته بعسل صاف بسرشند شربتى قدر باقلائى ترياق طين جديد از مخترعات صاحب خلاصة التجارب و انفع از آن كفته صنعت آن بكيرند كل ارمنى دو درم فادزهر حيوانى پنج درم سيماب كشته دو درم بچهناك يك درم حمله را ساييده باهم و به خون بزمار خوار بسرشند و قرصها كرده بسايه خشك نمايند و نكاه دارند شربتى دو دانك طريق كشتن سيماب چنان است كه در بوته كرمى كنند و اندكى كوكرد بر آن بپاشند و در ظرف چينى بريزند و به زور سحق بليغ نمايند و در اواخر همان قسم ظرف چينى را بر روى