محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
823
قرابادين كبير ( مجمع الجوامع وذخائر التراكيب ) ( فارسى )
خاكستر كرم كذاشته سحق نمايند چندانكه خشك شود و هيچ ريزه از آن نماند و اكر اول بار داروهاى خشك سوده در ظرف چينى كرده سحق نمايند چندانكه خاك شود همه نوعى از كشتن بود و اكر با آب يا با مائعى ديكر سحق بليغ نمايند نيز نوعى از كشتن بود و اين است قول صاحب خلاصة التجارب ترياق محمد بن ذكريا كه نفع دهد اكثر سموم را صنعت آن پوست بيخ كبر افسنتين زراوند مدحرج جنطيانا اجزا مساوى كوفته بيخته با عسل مصفى سه وزن ادويه سرشته معجون سازند شربتى دو درم ترياق مصنف كناش بقراطى رافع سموم و ادويه سميه بود صنعت آن زراوند طويل و مدحرج از هريك دانكى جندبيدستر جاوشير بارز از هريك يك دانك و نيم ادويه كوفته بيخته جاوشير و بارزد را در شراب تر نموده مجموع را در قدرى انكبين بسرشند شربتى يك درم تا يك مثقال ترياق ديكر كه دافع جميع زهرها است صنعت آن حب بلسان زوفاى خشك تخم شلغم برى فلفل سفيد و سياه دارچينى وج تركى انيسون فطراساليون اسارون زيره كرمانى بزر البنج سفيد از هريك هچده درم زعفران شش درم ادويه كوفته بيخته با سه چندان عسل بسرشند شربتى يك درم با شراب ترياق عام النفع كه جهت اكثر سموم مشروبه و ملدوغه نافع است صنعت آن تخم مرمكى شونيز زيرهء كرمانى از هريك دو درم جنطيانا يك درم فلفل سفيد مراد هريك نيم درم زراوند مدحرج يك و نيم درم كوفته بيخته على الرسم با يك سير عسل بسرشند شربتى مثل باقلائى با شراب ترياق كامل از مخترعات صاحب خلاصة التجارب صنعت آن سيماب كشته بچهناك كه بيش سياه است زرنيخ از هريك يك جزو زراوند مدحرج فادزهر معدنى مرمكى زنجبيل قرنفل مشك تخم سر و كوشت افعى خون كشف از هريك دو جزو فراسيون بيخ انكدان تخم ترنج مقشر كوشت راسو مخلصه قضيب ايل انفحه خرگوش انفحهء جدى از هريك سه جزو فادزهر حيوانى جدوار پوست بيخ كبر دارچينى جنطيانا از هريك چهار جزو جوز ماثل نصف مجموع ادويه خون ميش طمث مجموع اول كوشتها را نرم بكوبند و قضيب ايل را همچنان خشك بجوشانند و با كوشتها را بكوبند و اكر همچنان خشك سوهان نموده با كوشتها بكوبند شايد بهتر باشد پس تخمها را بان بكوبند پس زنجبيل دارچينى و پوست بيخ كبر و پوست بيخ انكدان را نرم بكوبند و بانها ضم نموده باز بكوبند و بهپزند آن كاه جمله را به خون كشف صلايه كنند آن كاه باقى ادويه و احجار را كوفته بيخته بان ضم كنند و بسيار باهم نرم بسايند و بهپزند آن كاه جمله را به خون ميش بسرشند و چندان سحق و صلايه كنند كه باهم خشك شوند آن كاه جمله را با عسل معجون سازند و در حقنهء قلعى كرده در شيب بو نكاه دارند و بعد از شش ماه استعمال نمايند شربتى از نيم درم تا يك درم و تا يك درم و نيم ترياق عسكرى جهت لذع عقرب جراره و غير جراره اثر تمام دارد صنعت آن پوست بيخ كبر بيخ حنظل افسنتين زراوند مدحرج طرخشقوق يابس ديناررويه رديه كه بتازى خراء كويند جمله برابر كوفته بيخته تا ده درم بخورند و در نسخه ديكر بيخ حنظل و ديناررويه نسيت و عوض اينها جنطيانا مرقوم شده و بدانند كه درد زخم كژدم ازين دوا در يك ساعت فرونشيند و شربت وى يك درم جهت بالغ و ثلث درم جهت طفل كافى است ترياق ديكر كه مقوى ارواح و دافع سموم و مكبودين را نافع است صنعت آن اسارون فطراساليون اذخر فقاح اذخر تخم ابخره لفاف الكرم افتيمون از هريك شش درم بوره ارمنى ملح اندرانى زوفاى خشك فودنج جبلى ساذج هندى مصطكى از هريك دو درم شحم حنظل تخم فنجمشك بيخ بارتنك تخم بارتنك تخم هليون بيخ غار غافث حب البان زعفران از هريك يك درم و نيم راسن مر مجفف فلفل زيرهء كرمانى سنبل الطيب ايرسا از هريك يك درم مغز بادام شيرين و تلخ بيخ لوف جعده شمط غاريقون بابونه از هريك يك و نيم درم كبد ذئب مجفف حب الاس برك طرخشقوق حب كاكنج از هريك ده درم تخم كرفس انيسون برك حى العالم از هريك سه درم پوست به شيرين خشك ناردين فومو از هريك يك درم و دو ثلث درم عصان انبرباريس هليله زرد از هريك بيست درم قنطوريون دقيق مر صافى ميعه سائله ميعهء يابسه جعده كهربا از هريك سه درم ريوند چينى تخم خيار قشار خربزه لك خام از هريك يك درم تخم مرو رب السوس از هريك دو درم سرخس برك شبت از هريك دو درم و نيم ادويه كوفته بيخته با زبيب طائفى منزوع العجم كوبيده سرشته معجون سازند بايد كه نوشيده شود در جميع امراض كبد باردهء رطبه با ماء الاصول و سكنجبين به زودى و در امراض حاره يابسه با آب برك كاسنى و آب طرخشقوق كه كاسنى برى است و آب برك عنب الثعلب و ابو ماهر كفته كه اطباى ماهر اين ترياق را با ماء الشعير به اصحاب امراض حاره كبد هميشه ميخورانند و در سدد كبدى با سكنجبين بزورى و طبيب بايد برحسب هر علت و تركيب آن با ادويه مفرده و مركبه بخوراند ترياق ديكر جهت لذع عقرب صنعت آن مغز كردكان جاوشير از هريك دو درم سداب حلتيت مرمكى از هريك يك درم كوفته بيخته با انجير مدقوق يا با عسل مصفى مقوم بسرشند شربتى سه درم با شراب ترياق ديكر كه لذع عقرب را سودمند بود صنعت آن تخم سداب زراوند طويل حب الغار جنطيانا پوست بيخ كبر افسنتين زردچوبه بيخ حنظل فاشرا بالسّويه كوفته بيخته بعسل بسرشند ترياق ديكر كه جهت لذع عقارب سودمند است صنعت آن بيخ كبر افسنتين نبطى زراوند چينى طويل جنطيانا كوفته بيخته با عسل سرشته شربتى سه درم [ ترياق ديگر نافع از براى عقرب كزيده و اصحاب قولنج و درد احشا ] ترياق ديكر كه عقرب كزيده و خداوندان قولنج و درد احشا و نفخ رودها را بنهايت نافع است و تسهيل ولادت كند صنعت آن مر صاف حب الغار قسط تلخ فودنج سداب برمى جندبيدستر عاقرقرحا زنجبيل فلفل شونيز حلتيت اجزا مساوى كوفته بيخته با سه وزن مجموع ادويه عسل مصفى بقوام آورده معجون سازند شربتى دو درم باب نيمكرم و در نسخه ديكر جنطيانا و زراوند مدحرج داخل است ترياق يوحنا كه در دفع سميت عقرب سريع النفع است صنعت آن جندبيدستر پوست بيخ كبر ريوند چينى عاقرقرحا زراوند طويل اجزا مساوى كوفته بيخته با انكبين صاف بسرشند شربتى با انكبين صاف بسرشند يك مثقال ريحانى بدهند ترياق جهت كزيدن رتيلا صنعت آن شونيز ده درم دوقو زيره كرمانى از هريك پنج درم ابهل جوز السرو از هريك سه درم سنبل الطيب حب الغار زراوند مدحرج حب بلسان دارچينى جنطيانا تخم حندقوقا تخم كرفس از هريك دو درم كوفته بيخته بعسل مصفى بسرشند شربتى مقدار جوزى با شراب كهنه با ماء العسل بنوشند [ ترياق ديگر كه دفع مضرت افيون كند ] ترياق ديكر كه دفع مضرت افيون و يبروج و شوكران و كزيره و زرنيخ و سم الفار و ادويهء سميه و سميات باز دارد صنعت آن حلتيت جندبيدستر ابهل فلفل سياه مساوى كوفته بيخته بعسل بسرشند شربتى مقابل يك فندقى با شراب كهنه بعد قى كردن بماء العسل و شبت و ملح [ ترياق ديگر كه افيون خورده و عقرب گزيده را نافع بود ] ترياق ديكر كه افيون خورده و عقرب كزيده را نافع بود و مضرت سموم بارده از بدن باز دارد و اكر پيش از افت