محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
510
خلاصة الحكمة ( فارسى )
نَخَّة : شموس . ام شملة . شمول . رازقى . رازقية . رافصة . ترياقة . ( منتهى الارب ) . ترياق . ( منتهى الارب ) . رحيق . رحاق . جردان . جريال . جلس . رساطون . ( لغت رومى است ) . رهيق . ناجود . مأذية . ( منتهى الارب ) . راوق . ( دهار ) . سَكَر . خندريس . خرداذى . صهباء . نَزْف : ( ع . مص ) . بيرون كردن خون كسى را به فصد يا حجامت . ( ناظم الاطباء ) . ريختن خون مردم را . ( تاج المصادر بيهقى ) . خون بسيار برآمدن از كسى چندان كه سست گردد . ( منتهى الارب ) . نُزِف : ( ع . ص ) . ضعيف شده از كمى خون . ( ناظم الاطباء ) . نَزِه : ( ع . ص ) . پاك از عيب . ( غياث اللغات ) . پاكيزه . ( اقرب الموارد ) . تازه . خوب . ( غياث اللغات ) . نَسَب : ( ع . ا ) . نژاد . ( منتهى الارب ) . خاندان . سلسله . ( ناظم الاطباء ) . قرابت . ( المنجد ) . نِسَب : ( ع . ا ) . جِ نِسْبت . - نِسَبِ اربع : روابطى كه بين دو امر كلى ممكن است برقرار گردد و اينها عبارت است از : تباين كلى ، تساوى ، عموم و خصوص مطلق ، عموم و خصوص مِن وجه . نَسْج : ( ع . ص ، ا ) . بافته . ( غياث اللغات ) . منسوج . بافته شده . گويند : ثوب نسج اليمن . در اصطلاح تشريح نباتى و جانورى ، بافت . ( لغات فرهنگستان ) . ر . ك - : بافت . نُضْج : ( ع . امص ) . پختگى و رسيدگى گوشت و خرما و جز آن . ( اقرب الموارد ) . هضم . انهضام . گواردن . گوارش . پختگى و رسيدگى مادهء بيمارى . ( مص ) . رسيدن ميوه و پختن هر چيز . ( غياث اللغات ) . پخته شدن مادهء بيمارى . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . پختن ريش . پختن ماده و خلط . به اصطلاح اطباء لائق خروج شدن خلط به غليظ شدن رقيق يا به رقيق شدن غليظ . ( غياث اللغات ) . نُطْفَه : ( ع . ا ) . نُطفَة . آب مرد . آب پشت . آب كه بچه از آن بود . منى . نَطول : ( ع . ا ) . عبارت از چيزى باشد كه در آب جوشانيده باشند و بر اعضا ريزند . ( اختيارات بديعى ) . داروها را گويند كه آن را بپزند و سر به بخار آن دارند و بدان بشويند . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . هر چه را جوشانيده و آب آن را بر اعضا ريزند و پاشويه قسمى از اوست . ( تحفهء حكيم مؤمن ) . پخته گاو . ( مهذب الاسماء ) . نُطول : ( ع . مص ) . بر عضو ريختن آبى كه به دواها جوشانيده باشند . ( غياث اللغات ) . ( آنندراج ) . آب جوشانيده به داروها در كوزه كرده اندك اندك چكانيدن بر سر مريض . ( منتهى الارب ) .