كردن آن و اين قوه كه در عضلات منتشر است مبداء قريب حركت است و مبداء بعيد آن تصور به شمار مىرود و بين آن دو شوق و اراده قرار دارد و اين مبادى چهارگانه براى افعال اختيارى صادر از حيوان به شمار مىرود ، زيرا نفس نخست حركت را تصور مىنمايد و در مرتبهء دوم به آن اشتياق پيدا مىكند و در سوم آن را از روى قصد و اختيار اراده مىكند ، پس در مرتبهء چهارم اعصاب به كار مىافتد و حركت حاصل مىشود و بعضى از حكماء به وجود نيروى ديگرى بين قوهء مشوقه و فاعله قائل شده و آن را اجتماع نام نهاده‌اند و آن عبارت است از جزم و قطع كه پس از تردد در فعل و ترك پيدا مىشود و با پيدا شدن آن يكى از دو طرف فعل يا ترك رجحان مىيابد . سيد سند در حاشيهء شرح حكمة العين گويد : « حق اين است كه اجتماع با شوق مغايرت دارد ، زيرا احتياج همان اراده است ، چنان كه صاحب اشارات گفته است . و فرق بين قوهء شوقيه و قوهء اراديه ظاهر است و دليل بر مغايرت فاعل با ساير مبادى اين است كه انسان مشتاق عازم چه بسا غير قادر است بر تحريك اعضاء خود و قادر بر تحريك غير مشتاق و غير عازم است و قوهء عاقلهء و قوهء عامله و قوهء قدسيه همه از قواى نفس ناطقه‌اند . گاه قوه مرادف با قدرت است و اين معنى اخص است از معنى اول و گاه مراد از قوه نيرويى است كه به وسيلهء آن قدرت بر افعال شاقه حاصل مىگردد و گاه اين توهم پيدا شده است كه قوه به اين معنى سبب قدرت است در حالى كه چنين نيست ، بلكه عكس اين مطلب است . و در مباحث مشرقيه آمده است كه قوهء به اين معنى گويا زيادت و شدت در معنى قدرت است و گفته‌اند مراد از قدرت بر افعال شاقه تمكين بر آنها است و قوهء به اين دو معنى از كيفيات نفسانى است هرگاه به اعراض اختصاص يابد » . گاه مراد از قوه عدم انفعال است و گاه مراد عدم انفعال است به سهولت . ( كشاف اصطلاحات الفنون ) . گاه مراد از قوه امكان مقابل فعل است كه عبارت است از امكان استعدادى و اين قوه گاه تهياً براى يك چيز است نه براى مقابل آن چيز چون قوهء فلك بر حركت به تنهايى و گاه آمادگى براى يك شىء و ضد آن نيز هست و گاه قوه است در چيزى براى قبول چيزى ديگر نه حفظ آن چون آب و گاه قوه است براى هم قبول و هم حفظ چون زمين و در هيولاى اولى قوهء قبول ساير اشياء هست زيرا اختصاص دادن آن را به بعض اشياء دون بعض به واسطهء امرى است كه در آن هيولى وجود دارد . چنان كه شىء به واسطهء رطوبت آمادگى پيدا مىكند كه به آسانى جدا