محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
387
خلاصة الحكمة ( فارسى )
آنچه را در كوزه بود به يك بار . ( منتهى الارب ) . به شتاب بردن ستور صاحبش . ( ناظم الاطباء ) . دَفَق : ( ع . مص ) . خم شدن آرنج شتر و دور شدن آن از پهلوى او ، و چنين شترى را ادفق گويند . ( اقرب الموارد ) . ( ا ) . بيرون آمدگى دندان شتر . ( منتهى الارب ) . دِفَقّ : ( ع . ص ) . شتر تيزرو . ( منتهى الارب ) . شتر كه به صورت « دفقى » راه رود . ( اقرب الموارد ) . اسب جواد نيكو رفتار شتاب رو . ( منتهى الارب ) . دُفَق : ( ع . ا ) . جِ دُفَقة ( ناظم الاطباء ) . دَقّ : ( ع . مص ) . شكستن چيزى را . ( اقرب الموارد ) . كوفتن و آرد كردن . ( آنندراج ) . نرم كردن . ( فرهنگ فارسى معين ) . دِقّ : ( ع . ا ) . ريزه و شكسته از هر چيز . ( منتهى الارب ) . چيز دقيق و ريزه . ( اقرب الموارد ) . بيمارى باريك و رنج باريك . ( مهذب الاسماء ) . علتى است كه آدمى را باريك كند . ( غياث ) . ( آنندراج ) . تب متصلى كه شخص را مىكاهاند و باريك و لاغر مىكند . ( ناظم الاطباء ) . تبى است دائم با حرارتى كم بى اعراضى آشكارا از قبيل اضطراب و سطبرى لب ها و خشكى دهان و سياهى آن ، لكن بيمار روى به لاغرى و ضعف و سستى و شكستگى رود . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . بيمارى سل . تب لازم . سل . - حمى الدق : بيماريى است كه عامهء عرب آن را « السخونة الرفيعة » گويند . ( اقرب الموارد ) . تب باريك و تب باريك كننده . ( دهار ) . دق الشيخوخة : دق شيخوخت . دق پيرانه . دقى كه پيران را افتد . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . و ر . ك - : دق شيخوخت در همين تركيبات . - دق شيخوخت : يبوستى بود كه بر مزاج غالب شود بى حرارت ، و اين مشابه به دق باشد و اكثر مشايخ را حادث شود و علامت آن لاغرى و درشتى پوست . ( آنندراج ) . دَلْك : ( ع . مص ) . ماليدن چيزى را و نرم و تابان گردانيدن . ( منتهى الارب ) . نيك بماليدن اندام . ( المصادر زوزنى ) . به دست ماليدن بدن را و مالش دادن . ( آنندراج ) . مالش . ماليدن . مالش دادن . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . - دلك خشن : مالش با رگوئى خشن . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . دُلُك : ( ع . ا ) . جِ دَليك . ( منتهى الارب ) .