محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

377

خلاصة الحكمة ( فارسى )

حَطْب : ( ع . مص ) . هيزم جمع كردن . ( منتهى الارب ) . احتطاب . حَطَبَ فلاناً : هيمه براى او آورد يا هيمه براى او فراهم آورد . ( منتهى الارب ) . ( تاج المصادر بيهقى ) . سخن چينى كردن . خبركشى كردن . - حطب ارض : هيمه ناك شدن زمين . هيزم ناك شدن زمين . حَطِب : ( ع . ص ) . مرد خشك لاغر . ( منتهى الارب ) . حَقيقى : ( ص نسبى ) . منسوب به حقيقت . راست . راستين . مقابل مجازى . معنى حقيقى لفظ معنى كه بار اول كلمه براى آن وضع شده است و چون آن كلمه را شنوى آن معنى متبادر به ذهن بود . مقابل معنى مجازى . حَلاوَة : ( ع . امص ) . شيرينى . ( منتهى الارب ) . حِلْم : ( ع . امص ) . آهستگى . بردبارى . ( منتهى الارب ) . عقل . ( منتهى الارب ) . ج احلام ، حلوم . ( منتهى الارب ) . ( اصطلاح علم اخلاق ) . نوع پنجم از انواع تحت جنس شجاعت ، حلم است و آن عبارت است از آن كه نفس را طمأنينتى حاصل شود كه غضب به آسانى تحريك او نتواند كرد و اگر مكروهى به دو رسيد در شغب نيايد . ( نفايس الفنون ) . حلم آن است كه روان آدمى پيوسته آرام باشد . در موقع خشم به آسانى تحريك نشود و هنگام مشاهده و رسيدن ناملايمى مضطرب نگردد . چنان كه در اطول گفته و برخى گفته‌اند : حلم كيفيتى است نفسانى و اقتضاء آن كند كه روان آدمى مطمئن و آرام باشد الخ و اين سخن مبنى بر تسامح است . ( كشاف اصطلاحات الفنون ) . حُلْو : ( ع . مص ) . ( ص ، ا ) . شيرين و ضد تلخ . ( منتهى الارب ) . ضد مُرّ . ( اقرب الموارد ) طعام حلو : طعامى شيرين . ( مهذب الاسماء ) . حُمْرَة : ( ع . ا ) . سرخى . ( منتهى الارب ) . و آن رنگ معروفى است . ( اقرب الموارد ) . آماسى است از جنس طاعون و به فارسى سرخ باده گويند و آن ورم حار صفراوى محض است . ( اقرب الموارد ) . ( منتهى الارب ) . حَمَل : ( ع . ا ) . بره . ( منتهى الارب ) . برهء چند ماهه . ( منتهى الارب ) . ج حُملان . ( اقرب الموارد ) . برهء سال دوم درآمده . ( منتهى الارب ) . ماه اول سال شمسى ، به صورت ميش نر است صاحب دو شاخ ، سر او به طرف مغرب و دم او به طرف مشرق و پشت به شمال و يا به جنوب و متوجه شده است به سوى پشت خود . روزى كه آفتاب در اين برج