محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
375
خلاصة الحكمة ( فارسى )
حَرَكات : ( ع . ا ) . جِ حركت . ( دهار ) . حركتها . جنبش ها . جنبيدن ها . مقابل سكنات . حروف مقطعه : حروفى كه جدا نوشته مىشوند و حروفى كه جهت اختصار به جاى كلمات مىنويسند ؛ مانند : صلعم به جاى صلّ الله عليه و سلم . ( ناظم الاطباء ) . حِسّ : ( ع . ا ) . دريافت . دريافتن . تأثر . آگاه شدن . اندرياب . ( دهار ) . درك . ادراك . بيافتن . و برخى آن را معرب هوش دانستهاند . يافتن . دريافتن به يكى از حواسّ خمسهء ظاهرة . دانستن . دانش . آگاهى يافتن . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . و معنى آگاهى يافتن است و به تازى ادراك گويند و شعور نيز گويند . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . حس مشترك : يكى از حواس خمسهء باطن است و نزد علماى قديم علم النفس جاى آن در اول دماغ است ، و هر چيز كه از حواس ظاهر معلوم شود اول به دو رسد و بعد از آن به حواس ديگر از حواس باطن . و نيز هر چيز كه از باطن به ظاهر خواهد آمد ، اول از حواس باطن به دو رسد بعد از آن به حواس ظاهر . ( يادداشت به خط مرحوم دهخدا ) . آن حماسه اى كه در ميان حواس ظاهر و حواس باطن واقع شود . ( ناظم الاطباء ) . بنطاسيا . ( ذخيرهء خوارزمشاهى ) . حَسيس : ( ع . ا ) . آواز نرم . صوت خَفى . بانگ آتش . ( مهذب الاسماء ) . آواز جِن . ( ص ) . كشته شده . ( منتهى الارب ) . - جراد حسيس : ملخ مرده به سرما . ( منتهى الارب ) . حَشَرات : ( ع . ا ) . جِ حَشرَة . جنبندگان خرد . احناش . حشار . جانوران خزنده و گزنده يا جانور ريزهء زمينى . جانوران ريزه و جانوران كه در زمين سوراخ كرده خانه سازند ، لهذا به سوى زمين اضافت كرده حشرات الارض گويند مثل مار و موش و غيره . ( غياث اللغات ) . حَشْو : ( ع . مص ) . زدن بر حشا . زخم بر شكم زدن . ( زوزنى ) . آكندن . آكندن بالش و جز آن به آكنه . پر كردن . انباشتن . مملو كردن . خرماى بد بار آوردن . ( تاج المصادر ) . آرميدن پا . ( زوزنى ) . از جاى برآمدن دل . جمع شدن . گرد آمدن حاشوا : اى جمعوا . حَشْو : ( ع . ا ) . زايد . بى مصرف . بيهوده . حَشايش : ( ع . ا ) . جِ حشيش . گياهان خشك . ( منتهى الارب ) . حَشْو : ( ع . ا ) . آكنه . آنچه از قسم پنبه و پشم و جز آن در بالش و لحاف و جامه پر كنند . هر چه كه بدان درون بالش و امثال آن آكنند . جغبت . چغبت . جغپوت . چغبوت . آگين