محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
353
خلاصة الحكمة ( فارسى )
ارغوانى رنگ باشد و هر يك از اين دو قسم يا برآمده و آشكار است يا فرورفته و پنهان . و ديگر بواسير بينى كه گوشتى زايد در دماغ پيدا شود و گاه سست و سفيد و بدون درد است و معالجهء آن آسان باشد . و گاه سرخ و با درد سخت توأم است و معالجهء آن نيز سخت است . مفرد اين كلمه باسور است . و دارويى نيز كه به كار برند باسورى مىگويند . گاه اين بيمارى بر لب عارض شود و موجب ستبرى و شقاق وسط لب گردد و آن بواسير لب ناميده مىشود . ( بحر الجواهر ) . بواسير يا تكمهء اتساع سياهرگهاى دور مخرج نشستن : غالباً ناشى از يبوست و ضعف جريان خون و فشار وارد بر جدار امعاء مستقيم ( قسمت انتهاى قولون نازل ) . است . ( دائرة المعارف فارسى ) . جِ باسور ( مفرد آن در فارسى مستعمل نيست ) . از نظر پزشكى تورم مخاط و انساج عضلانى و پوششى اعضاى داخلى ، تورم سياهرگهاى نزديك به مقعد در راست روده كه اغلب دردناك است و ممكن است در نتيجهء فشار ، شكاف برداشته و خون دفع شود . بواسير مقعد . ( فرهنگ فارسى معين ) . اقسام آن : - بواسير لحمى : پوليپ . - بواسير لحمى اذن : پوليپ گوش . - بواسير لحمى بينى : پوليپ بينى . - بواسير لحمى رحم : پوليپ رحم . بَواقى : ( ع . ا ) . جِ باقى . ( غياث ) . جِ باقية . ( ناظم الاطباء ) . بَول : ( ع . ا ) . كميز . آبى كه از كليه ها ترابد و در مثانه جمع گردد و به طور طبيعى دفع شود . ج ابوال . ( اقرب الموارد ) . شاش . و فارسيان با لفظ كردن به معنى شاشيدن استعمال نمايند . ( آنندراج ) . بول ابيض : بول كه به رنگ كاغذ باشد . بول كه به رنگ بلور باشد . ( يادداشت به خط مؤلف ) . بول الدم : كه آنچه بيرون آيد [ به جاى شاش ] خون بود . ( بحر الجواهر ) . بول كه خون با آن خارج شود . بول الدموى : هو المختلط بالدم . ( بحر الجواهر ) . بول به خون آميخته . بول اليرقانى : هو الاحمر الضارب الى السودا و الصفرة . ( بحر الجواهر ) . بَول : ( ع . مص ) . كميز انداختن و شاشيدن . ( فرهنگ فارسى معين ) . جارى شدن آب و مانند آن . ( منتهى الارب ) . شكافته شدن . ( آنندراج ) . بول رَمْلى : ( ص نسبى ) . ريگى . از ريگ . مانند ريگ . قسمى از رسوب بول . بَيْضيَّة : ( ع . ا ) . رطوبت مائى . مايع شفاف براقى است كه در خانهء قدامى چشم يعنى در جزئى از چشم كه ما بين قرنيه و عنبيه است واقع است . سابقاً قسمتى ما بين سطح خلفى