محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
354
خلاصة الحكمة ( فارسى )
عنبيه و ورقهء قدامى محفظهء جليديه خيال كرده و اطاق خلفى ناميده بودند ولى معلوم شده است كه اين جزء به هيچ وجه و يا اقلًا در حال حيوة وجود ندارد . خانهء قدامى از غشاء مخصوصى موسوم به غشاء « دمور » يا غشاء « دسمه » كه گويا رطوبت بيضى از آن ترشح مىكند مفروش شده تمام سطح خلفى قرنيه را پوشانيده . به عقيدهء بعضى در همانجا محدود و به نظر برخى به روى سطح قدامى عنبيه منعطف شده رباط مشطى « هيك » را مىسازد . در منشاء رطوبت بيضيه عقايد بسيارى است بهتر آنها اين است كه قبول كنيم كه اين رطوبت از غشاء دسمه ترشح مىكند . « 1 » بَهاء : ( ع . ا ) . ( « ب ه ى » ) خوبى و حسن . ( منتهى الارب ) . زيبايى . نيكويى . ( فرهنگ فارسى معين ) . زينت . آرايش . ( فرهنگ فارسى معين ) . درخشندگى كفك شير . ( منتهى الارب ) . روشنى . درخشندگى . رونق . ( فرهنگ فارسى معين ) . روشنى . ( نصاب الصبيان ) . عظمت . كمال . فر . شكوه . فره . ( فرهنگ فارسى معين ) . « پ » پادزَهر : ( ا مركب ) . ( پات پهلوى ، ضد . مقابل + زهر ، سمّ ) مقاوم سم . ( بحر الجواهر ) . فادزهر . پازهر . ترياق . ترياك . مَسوس . بادزهر . نوشدارو . زهردارو . شفادارو . انزرو . انذرو . مهرهء جاندار . ترياق پارسى . هرچه رفع اثر سم كند عموماً : سنگ پادزهر : حجر الحية . پادزهر حيوانى : فادزهر حيوانى . سنگى است كه در شكنبهء وعل يا در زير چشم ايل پيدا آيد . حجر الأَيل . گاوزهره . گاوسنگ . جاوزهرج . اندرزا . حجر البقر . رُوسن . حجر التيس و در تحفهء حكيم مؤمن آمده است : « مراد از مطلق او [ پادزهر حيوانى ] حجر التيس است و آن سنگى است كه در شيردان بز كوهى متكوّن مىگردد و اكثر او طولانى مثل بلوط مىباشد و بهترين او سبز مايل به سياهى و براق و تو بر تو مثل پياز و در جوفش چوب مخلصه مىباشد » . پادزهر معدنى : فادزهر معدنى . حجر السم . و در تحفهء حكيم مؤمن آمده است : پادزهر ، اسم فارسى ترياقات است و به عربى حجر السم نامند و مراد اطبّاء از او حجرى است كانى و هرگاه پادزهر حيوانى استعمال نمايند مراد از او حجر التيس است و مؤلف اختيارات بديعى
--> ( 1 ) . جواهر التشريح ، ص 728 .