ادْخِنَه : ( ع . ا ) جِ دُخان . دودها . بخارها . ( آنندراج ) . ادْمِغَه : ( ع . ا ) . جِ دِماغ . ( منتهى الارب ) . ادْنى : ( ع . ن . تف ) . نعت تفضيلى از دُنُوّ . نزديك تر . اقرب . مقابل اقصى . پست تر . فرومايه تر . ارذل . خسيس تر . پست رتبه تر . مقابل خير . كمتر . ( منتهى الارب ) . كمترين . ( مؤيد الفضلاء ) . اقل . فروتر . ( منتهى الارب ) . پائين تر . اسفل ، مقابل اعلى . كوچك تر . اصغر ، مقابل اكبر . فرومايه . ( منتهى الارب ) . ادْنياء : ( ع . ص ، ا ) . جِ دَنى . ادْوِيه : ( ع . ا ) . جِ دَواء . داروها . عقاقير . و گاه از آن عموم ديگ افزارها مراد است چون : زيره و كرويا و پودنهء دشتى و فلفل و زردچوبه و هل و ميخك و دارچين و قرنفل و شونيز و زنجبيل و خولنجان و زعفران و حرف ( حب الرشاد . تخم سپندان ) . و خردل ( تخم سپندان كرد ) . و قرفه و انجدان و جوزبويا و نمك و تخم گشنيز و نانخواه و غيره . بوزار . چيزها كه براى خوشبوى و خوش طعم كردن طعام در پختنىها كنند . - ادويهء حارّه : ابازير . - ادويهء خوشبو : افاويه . - ادويهء عَفصه . ر . ك - : قابضات . - ادويهء گرم : حوائج ديگ را گويند از فلفل و ميخك و دارچين و زيره و مانند آن . - ادويهء مبهيه . ر . ك - : مبهيات . - ادويهء محركه . ر . ك - : محركات . - ادويهء مُحَمّره . ر . ك - : محمرات . - ادويهء مخدره . ر . ك - : مخدرات . ادويهء مدرّهء بزاق : مدرّات بزاق . - ادويهء مسكنه : مسكنات . ادويهء مسهله . ر . ك - : مسهلات . - ادويهء معطسه : معطسات . ادويهء مفرده : هر گياه كه در داروهاى بيمارىها به كار است . - ادويهء منبهه : محركات . - ادويهء منفطه . ر . ك - : منفطات . - ادويهء منومه : مخدّرات . لكلرك در ترجمهء عيون الأنباء گويد : اطباء اسلامى تنها ادويهء مفردهء ذيل را شناخته‌اند و قبل از آنان ملل ديگر آنها را نمىشناخته شناخته‌اند : خانق الذئب . عنبر اشهب دند . بلادر يا انقرديا يا حب الفهم يا قرص كمر . فوفل يا رعبه . ارغان يا بادام بربرى يا ارژن . آزادرخت . زرشك . اهليلج . شاه سينى يا تامبول . فادزهر يا ترياق فارسى . كادى . كافور . خيارشنبر . فلوس يا قثاء هندى . ليموى ترش . قطاط الزباد . حب النيل ، دند يا خروع چينى يا حبّ السلاطين . زردچوبه يا عروق الصفراء . خولنجان يا خسرودارو . ميخك . بندق هندى يا رته . ياسمين يا سجلاة . عناب . ليمو . محلب يا نيوند مريم . گز علفى . مانى گت ، يا حماما و يا ماهلو . مشك . جوز الطيب يا جوزبويا . هليله . امله . جوز القى . جوز ماثل . اگل مارمِلت . نارنج