محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
313
خلاصة الحكمة ( فارسى )
ادويه را به آن بسرشند و بعضى گفته كه قند و عسل با هم بايد كه سه وزن مجموع ادويه اين معجون باشد . و شيخ الرئيس در قانون بعد از ذكر اين انوشدارو به دو نسخه معجون هندى ذكر كرده و آن بعينه همين انوش دارو است الّا آن كه اختلافى در وزن بعضى اجزاء واقع است . چنانچه در اين معجون موهوم به معجون هندى وزن سعد كوفى هشت درم است و وزن قرفه و زرنب و زعفران ، از هر يك ، دو درم است ، چنانكه در نسخهء انوشدارو است و ليكن اجزا بعد از اين سه جزء تا آخر ، از هر يك ، يك درم است و وزن آبى كه آمله را در آن طبخ بايد كرد هفت رطل است و گفته كه آن مقدار بجوشانند كه چهار رطل آب سوخته و سه رطل بماند و با فانيذ سنجرى به قوام آورده معجون سازند شربتى يك مثقال و نيم . و صاحب اختيارات بديعى گفته كه بعضى از اطبا افزودهاند بر اجزاى اين مفرح فرنجمشك و مرواريد ناسفته و ساذج هندى از هريك ، دو درم و گفته كه شربتى از اين مقدار دو مثقال و نيم است با يكى از اشربهء مناسبه . « 1 » وجور / وجورات وجورات : بدانكه وَجُور بر وزن غَفُور عبارت از ادويهاى است كه در دهن مرضى يا اطفال ريزند وقتى كه عاجز باشد از تناول دوا و جمع آن وجورات است . « 2 » هريسه / هريسه گندم هريسه : از اغذيهء مشهوره است . طبيعت آن : گرم و تر و كثير الغذاء و مسمن بدن و گرده و مقوى عصب و معده و موافق سرفه و خشونت سينهء يابس المزاج و يابس ، دير هضم و مسدد . و مصلحش : در محرورين سكنجبين و در مبرودين انگور يا بالخاصية افكندن قدرى انگور در ديگ هريسه مرقق قوام آن است .
--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 415 . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 700 .