محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
292
خلاصة الحكمة ( فارسى )
مرهم نوره مرهم نوره : قلمى فرمودهاند كه اين نسخه از محمد هاشم سيد علوى خان است . خواص : سوختن آتش و آكله را نافع است . صنعت آن : نورهء هفت مرتبه به آب شسته ، موم سفيد ، از هر يك ، پنج مثقال ؛ مرداسنگ ، خبث الفضه ، سفيدآب ، ارزيز شسته ، اقليمياى شسته ، از هر يك ، يك مثقال ؛ روغن گل سرخ بيست مثقال . « 1 » مرهم نيم مغسول مَرهم نيم : كه جهت التيام انواع زخمها و سوختگى آتش و زخم آبله نافع است . بگيرند برگ نيم تازه ، مقدار هشت توله و بسايند و قرصها سازند مثل شامى كبابى ، هر قرصى مقدار پيسه و در هشت نه توله روغن گاو تازه بريان كنند تا سوخته شود ، پس قرصهاى سوخته را برآورده روغنِ مسطور را صاف كرده با آب سرد سه چهار مرتبه بشويند اگر تبريد مطلوب باشد و الّا بدون غَسل ؛ زيرا كه غَسل قوت و حرارت آن را كم مىكند ، و استعمال نمايند . « 2 » مطبوخات / طبيخ مطبوخات : بدان به درستى كه مطبوخات ملايم تر و سبكتراند بر طبايع و كمتر است گرمى و خشكى آنها از حبوب و سفوف و معاجين و باقى تراكيب مسهله و بىغائله و اسرعاند در اسهال و موافقاند مواد رقيقه و غليظهء متشبثه را جهت رطوبات باله و انتزاع خود اجرام لطيفه و قواى ادويه را ، پس هم خود به زودى نفوذ مىفرمايند در مجارى ضيقه و اعماق بدن و هم اعضا جذب مىنمايند آنها را با لطائف اجرام و قواى آنها ، پس متشبثه و مخلوط به اخلاط فاسده گشته ، به زودى و بلاتوقف آنها را به واسطهء قوتهاى خود تقطيع و اذابه و غسل نموده دفع مىنمايند .
--> ( 1 ) . همان ، ص 588 . ( 2 ) . همان ، ص 698 .