ماء القاقلى افعال و خواص ماء القاقلى : اعضا الغذاء : خوشبوكنندهء جشا و هاضم آنچه در بطن باشد و قليل الغذاء با بورقيت و لزوجت و لهذا مسهل و مخرج ما فى البطن است و آب افشردهء آن مسهل ماء اصفر و يك اوقيهء آن تا نيم رطل با آب نقوع زبيب و شكر سرخ ، رافع ترهّل و ضعف معده و درد كمر و پشت و ورك اگر تب نباشد و ثقلى در معده احداث مىنمايد به سبب لزوجتى كه دارد . و بايد كه عصارهء آن را جوش ندهند كه قوت آن باطل مىگردد ، بلكه جوش نداده بياشامند . و بعضى يك رطل عصير آن را با ده درم ، شكر سرخ مىآشامند و فعل قوى مىنمايد ، و حبيش بن الحسن گفته : « با شكر سرخ و لبلاب و شاهتره فعل آن اقوا است . » « 1 » ماست / صقرات صقرات : معرب جغرات [ است ] و ماست هم گويند . طبعش سرد و تر است . خواص : شيخ ابو على مىفرمايد كه : مقوى باه محرورين است و مسكن عطش . مضرات : امّا مضرّ معدهء سرد و كثيف و دير هضم و مسدّد و مولد خلط خام و ضرر مىكند تب‌هاى گرم مركبه و عفنه را . مصلحش : زنجبيل پرورده و معجون‌هاى گرم است . « 2 » مخلّل / مخللات مخلّلات : چيزهايى كه در سركه پرورده باشند چون سير و پياز و كبر و غير آن . « 3 »

--> ( 1 ) . مخزن الادويه ، ص 670 ذيل مادهء « قاقلى » . ( 2 ) . محمد صالح هروى ؛ قرابادين صالحى ( تحفة الصالحين ) ، ص 188 . ( 3 ) . همان ، ص 270 .