ترنجبين يا با شكر به قوام آورند و محمودهء مشوى و بوره و خطمى و شحم حنظل و امثال آن اضافه كنند بسيار قوى الفعل مىشود و سرگين موش بسيار تقويت مىنمايد . « 1 » فتيله / فتايل فَتِيلَه : دوايى است كه كوبيده ، خمير كرده ، باريك به مقدار انگشت يا زياده و يا كمتر در باريكى و سطبرى و طولانى و كوتاهى ، به قدر حاجت كه در جوف اعضا و جروح و قروح بينى ، گوش ، احليل و دبر ، فرج گذارند . « 2 » فرزجه فرزجه : پشم پاره يا خرقه را نامند كه تر كرده و با ادويهء خشك سوده و آلوده كرده و يا به ادويهء رطبه آلوده ؛ زن به خود بردارد و فعل و منفعت فرزجات و حمولات در امراض رحم و قُبُل بسيار قوى الاثر است ؛ زيرا كه به واسطهء بُعد مسافت قوت دواى مشروب و مأكول ضعيف مىگردد ، يعنى تا از ممر حلق به معده و از معده به ديگر اعضا گذشته تا به آن محل كه مطلوب است برسد ، چندان قوت در دوا باقى نمىماند كه فعل آن در ازالهء مرض قوى باشد ، پس در اين صورت استعمال آن به اين طريق انفع خواهد بود و هم‌چنين فعل شياف در امراض مقعده و اطليه در امراض جلديه و اين معنى بر طبيب پوشيده نيست . « 3 » فلدفيون فلدفيون : نافع از براى لثهء داميه و قروح خبيثهء لثه و تعفن لثه را زايل كند و خون لثه را قطع كند ، آكله و قروح خبيثهء دهان و اكلهء فم و لثه را به اصلاح آورد و لثه را محكم كند و لثهء مسترخيه را نافع بود و ناصور لثه و فرج و مقعده را نافع باشد . صنعت آن : نورهء آب نديده ، سه درم ؛ شب يمانى ، دو درم ؛ نمك اندرانى سوخته ، يك درم و نيم ؛ اقاقيا ، دو درم و نيم ؛ مر صافى ، سه درم ؛ زرنيخ زرد و زرنيخ سرخ ، از هر يك ، دو درم و نيم ؛ نوشادر ، چهار دانگ درمى ؛ همه را سحق بليغ نموده به خل الآس عتيق

--> ( 1 ) . محمد مؤمن حسينى طبيب ؛ تحفه حكيم مؤمن ( تحفة المؤمنين ) ، ص 359 . ( 2 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 408 . ( 3 ) . همان ، ص 409 .