عصاره بقله الحمقا عصاره بقلة الحمقاء : منظور آب گرفته شده از خرفه است كه بوسيله كوبيدن و فشردن از آن جدا كنند . چون آب آن را گرفته مقدار ده درم با نبات مقدار دو درهم و يا شكر بياشامند و خوردن پختهء آن با اندك روغن و پياز برشته كرده ، جهت قطع اسهال مرارى و تقويت امعا و حميات حاره و داخل مزورات صاحب تب و امراض حاره نموده به غايت نافع ، خصوص در بلدان و فصول حاره و چون محرور المزاجان لاغر و خشك ، تناول نمايند ابدان ايشان را تر و فربه گرداند . . . . عصارهء آن را داخل اكتحال و بَرودات نموده نافع . . . و حقنه به آب آن جهت وجع انثيين حار و سيلان فضول از امعاء و رحم مفيد . « 1 » عصاره ريوند عصارهء ريوند : ر . ك - : خلاصة الحكمة ، ص 1154 . عصارهء قثاء الحمار عصارهء قثاء الحمار : بعضى از اطباى هند گويند « كريله » است ، و قومى گويند كه بادنجان جنگلى است ، و طايفه‌اى « حنظل » و برخى چيز ديگر دانسته‌اند و همه غلط است . و اين ضعيف در شام خشك و تر آن را ديدم نباتش يك شبر و نيم و ثمرش قريب به نضج ، شق مىشود و اندك خاردار و ثمر بسيار مىكند و از حنظل تلخ‌تر است . مزاجش گرم است و خشك و از جملهء ادويهء مسهله سميهء مغثى عظيم به حدى كه غشى آورد مداواى آن به قى كنند و مداواى آن كه كُندش خورده باشد . صنعت آن : كوفته و فشرده اگر تازه باشد يا جوشانيده و آب آن را گرفته و صاف كرده به قوام آورند و به همان دستور معمول دارند . « 2 »

--> ( 1 ) . مخزن الادويه ، ذيل ماده « بقلة الحمقا » . ( 2 ) . محمد صالح هروى ؛ قرابادين صالحى ( تحفة الصالحين ) ، ص 214 .