محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

256

خلاصة الحكمة ( فارسى )

خواص : مقوى دل و دماغ و فم معده و قوت‌هاى بدنى و نيم گرم آن جهت نفث الدم و خشونت سينه و عوارض نزله و درد معده و امعا و مغص بارد و حار و درد جگر و سردى آن و جهت خفقان حار و تقويت بدن ، و با شراب جهت زيادتى تفريح و بوييدن و طلا كردن آن جهت دردسر حار و درد چشم و با قرنفل جهت درد سر بارد ، و لخلخهء آن جهت تقويت دل و رافع غشى و بيهوشى و تقويت دماغ و حواس باطنى و نشاط نفس و رفع خمار مفيد . و بالخاصية مضر باه و سرفه و تب و باعث سفيدى موى . و مصلحش : جلاب و نبات . مقدار شربتش : تا پانزده مثقال است و گلاب مكرر به قدر دو اوقيه مسهل است . صنعت آن : بگيرند برگ گل تمام شكفتهء خالى از اقماع و سبزى و در ديگى تازه قلعى پاكيزه كنند و به وزن آن آب شيرين صاف بر روى آن بريزند و به قرع و انبيق به طور متعارف عرق كشند و بگذارند تا سرد شود عطر آن را گرفته در شيشه كرده سر آن را محكم بسته نگاه دارند و باز ورق گل تازه بر آن عرق ريخته ثانياً عرق كشند و عطر آن را نيز به دستور گرفته با عطر اول ضم نمايند و عرق را در قرابه ها و شيشه كرده ، در آفتاب بگذارند مدت بيست روز تا چهل روز كه در آفتاب و شب تحت السماء باشد و بعضى سه چهار پارچه سفال آب نديده را سرخ نموده ، در آن مىاندازند تا از تكون لاويچه محفوظ ماند و بعد از چهل روز در سايه نگاه دارند و استعمال نمايند . و عرق اول را گلاب يك‌آتشه و دوم را گلاب دوآتشه نامند و اگر عطر آن را نگيرند ، مىباشد بسيار قوى الرايحة و تندطعم و جيد و نيكو و در افعال و خواص مذكوره اقوا و بعضى قدرى از برگ‌هاى سبز و اقماع آن را براى تندى و زيادتى برآمدن عطر داخل مىكنند و اين نيكو نيست ، پس داخل نبايد كرد . « 1 »

--> ( 1 ) . مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 706 و 707 .