محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
239
خلاصة الحكمة ( فارسى )
شربت قابض / شراب قابض شربت قابض : از تأليف ابوى - رحمه الله - . خواص : جهت اسهال و زلق الامعاء مجرب است ، خصوصاً هرگاه با سفوف قابضه بنوشند . صنعت آن : آب به ، آب امرود ، آب سيب ، از هر يك ، يك رطل گرفته ؛ سى مثقال ، تخم مورد را در آن خيسانيده ، بجوشانند تا به نصف رسد پس صاف نموده استعمال نمايند ، و اگر اسهال بلغمى باشد در حين جوشانيدن ، عود هندى ، سنبل الطيب ، مصطكى ، سك ، از هر يك ، دو مثقال ؛ در پارچه بسته ، در آن بجوشانند . « 1 » شربت كادى / شراب كدر شراب كدر : كه آن را آب كادى گويند منقول از كامل الصناعة كه موافق نسخهء قدما و نسخهء مذكور در جامع الادويه است . خواص : جهت حصبه و جدرى و باد سرخ و ماشرى و جميع امراض دموى و تسكين حرارت قوا و اخلاط محترقه كه به مشاركت دل باشد ، و جهت يرقان و حرارت جگر و معده و رفع تشنگى و عفونت مزمنهء اخلاط و نيكو كردن بوى دهان به نهايت سودمند است . صنعت آن : چوب كادى نيم كوفته ، تخم باديان ، برگ و شاخ باديان ، پوست بيخ باديان ، تمر هندى منقى از حب و قشر و ليف ، عناب دانه بيرون آورده ، از هر يك ، يك رطل ؛ گل سرخ منزوع الاقماع ، نيم رطل ؛ سنبل الطيب ، لك منقى از چوب ، از هر يك ، چهار مثقال ؛ صندل سرخ و سفيد ، از هر يك ، ده مثقال ؛ مجموع را يك شبانه روز در چهار مثل ادويه ، آب خالص بخيسانند ، پس بجوشانند تا به ربع آيد بپالايند و داخل نمايند در آن سركهء انگورى جيد ، آب انار ترش ، آب انار شيرين ، از هر يك ، يك رطل ؛ و بجوشانند به آتش ملايم تا به قوام مايل شود ، پس يك من ، نبات سفيد داخل كنند و چند جوش ديگر دهند تا به قوام آيد ، پس از آتش برگرفته كافور قيصورى و زعفران ، از هر يك ، سه مثقال ؛
--> ( 1 ) . محمد مؤمن حسينى طبيب ؛ تحفه حكيم مؤمن ( تحفة المؤمنين ) ، ص 335 .