محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
237
خلاصة الحكمة ( فارسى )
تذكر : اولى آن است كه در هر سه من از آب ريباس يك من قند سفيد داخل كرده به قوام آورند ، بلكه سزاوار آن است كه همچنين باشد ، و شراب را سرد كرده ، در شيشه نگاه دارند ، و بعد از غذا به سه ساعت دو مثقال آن را چهل مثقال آب داخل كرده بياشامند ، هم بعد از غذاى چاشت ، و هم بعد از غذاى شب كه - بعون الله تعالى - نافع است . « 1 » شربت زرشك / شراب انبرباريس شراب انبرباريس : حرارت را ساكن گرداند و دفع قبض نمايد و صفراء براند . صنعت آن : زرشك منقى ، تمر هندى منقى از قشر و ليف و نُوى ، از هر يك ، چهل مثقال ؛ آلوى بخارا ، آلوى سياه از هر يك ، يك صد عدد ؛ گل گاو زبان ، سر بنفشه ، شاهتره ، از هر يك ، ده مثقال ؛ مجموع را در دو رطل آب ، يك شب بخيسانند و صبح بجوشانند تا به نصف رسد ، بپالايند و شيرخشت خراسانى ، يك صد مثقال ؛ ترنجبين پاك از خاشاك و تخم ، يك صد و پنجاه مثقال ؛ در آن داخل كرده در ديگ سنگى چند جوش ديگر داده تا به قوام شراب آيد و فرود آورده ، صافى نموده نگاه دارند ، مجموع ده شربت است . مقدار شربت : هفته يك روز ، يك شربت آن را با گلاب حل كرده بنوشند . « 2 » شربت صندل شراب صندل : به نسخهء سيد اسماعيل جرجانى . خواص : مفيد براى حمى محرقه . صنعت آن : بگيرند صندل سفيد به گلاب سوده ، سى درم ، و در نسخهء ديگر چهل درم است ؛ گشنيز خشك ، پنج درم ؛ در آب غوره ، پنجاه درم ؛ و سركهء انگورى ، قدرى ؛ و آب خالص ، يك من ؛ يك شبانه روز بخيسانند ، و روز ديگر به آتش ملايم بجوشانند تا ثلث بماند ، فرود آورده ، بگذارند كه گرمى آن ساكن گردد ، دست بمالند و به خرقهء كتان شيرهء آن را بكشند ، و با يك من نبات به قوام آورند ؛ پس ، از آتش فرود
--> ( 1 ) . همان ، ص 142 . ( 2 ) . همان ، ج 1 ، ص 444 .