محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

236

خلاصة الحكمة ( فارسى )

رطل و قند سفيد ، يك رطل ؛ داخل نمايند و به قوام آورند ، و در آخر ريوند چينى و زعفران را به گلاب ، سوده داخل نمايند و نيكو بر هم زنند تا مخلوط شود ، و فرود آورده ، سرد كرده در ظرف چينى يا زجاجى نگاه دارند . شربتى : از ده درم تا بيست درم . « 1 » شربت دينارى به نسخه متأخرين شربت دينار : معمول متأخرين خصوص اطباى اصفهان . خواص : تب‌هاى مركبه را نافع ، و از براى امراض جگر ، و سده‌ها ، خصوص سدّهء ماساريقا سودمند ، و قريب به اعتدال است . صنعت آن : تخم كاسنى و بيخ كاسنى ، از هر يك ، سى مثقال ؛ غنچهء گل سرخ منزوع الاقماع ، پانزده مثقال ؛ تخم كشوث ، پنج مثقال ؛ مجموع را يك شبانه روز بخيسانند ، پس بجوشانند و بپالايند و با دو رطل ، شكر سفيد مصفا ؛ به قوام آورند ، پس از آتش برگرفته ، ريوند چينى ، چهار مثقال ؛ كوفته ، بيخته داخل نمايند و بر هم زنند تا مخلوط شود و در ظرف چينى نگاه دارند . « 2 » شربت ريباس / شراب ريباس شراب ريباس : مقوى معده و قلب است و صفراء بشكند ، و دفع خمار كند ، و حميات صفراوى را نافع باشد ، و اشتهاى طعام آورد و تشنگى بنشاند و قى و اسهال صفراوى باز دارد . صنعت آن : بگيرند ريباس قلم رسيدهء بالغ ، و به كارد چوبى سر و دنبال آن را جدا كنند ، و در هاون سنگى به دستهء سنگى بكوبند ، و آب آن را بگيرند ، و به كرباس صافى نموده در ديگ سنگى كرده ، چند جوش بدهند و كف آن را بگيرند ، پس فرود آورده ، بگذارند تا ته‌نشين شود ، پس صافى آن را بگيرند چنان كه دُرد داخل نشود و در هر يك من از آن آب يك من قند سفيد داخل كرده ، در ديگ سنگى به آتش ملايم بپزند تا به قوام آيد ، نگاه دارند .

--> ( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 130 . ( 2 ) . همان ، ص 128 .