شراب سفرجل / شربت به / شراب سفرجل ساده شراب سفرجل ساده : مقوى معده و قلب حار است ، و اشتهاى طعام آورد و اسهال و قى صفراوى و غثيان باز دارد و نافع است از براى خفقان حارّ ، مخصوص وقتى كه به مشاركت معده و مراق باشد . صنعت آن : بگيرند به شيرين و به ترش و به كارد چوبى پوست آن را جدا كرده بهدانه و غلاف آن را دور كنند ، پس در هاون سنگى بكوبند و آب آنها را بگيرند و در ديگ سنگى كرده بجوشانند ، چون چند جوشى بخورد و فرود آورده بگذارند تا ته‌نشين شود پس آب صافى آن را كه در او دُرد داخل نشود گرفته ، و باز به كرباس ، صافى نموده ، در ديگ سنگى كنند ، و در هر پنج من از آن آب ، يك من قند سفيد داخل كرده بجوشانند و كف آن را بگيرند و به قوام آورند . « 1 » شراب عسل / شراب عسلى شراب عسل : تأليف محمد بن زكريا . خواص آن : جميع امراض بارده و امراض بلغمى را سود دارد و خصوص رعشه و فالج را كه به نهايت مفيد است ، و معدهء بارده را نيز سود دارد . صنعت آن به نسخهء حبيش : بگيرند عسل مصفّا يك رطل و با شش رطل آب باران بپزند ، چنانچه جلاب را بپزند و كف آن را بگيرند ، پس فلفل سفيد ، زنجبيل ، خولنجان ، مصطكى رومى ، از هر يك ، يك مثقال ؛ چون سرمه بسايند و در پارچهء كتانى بسته در آن افكنند و بجوشانند و لمحه به لمحه پارچهء ادويه را به دست بمالند و شيرهء آنچه در آن است از ادويه بيرون آورند و چون شراب به قوام آيد ، فرو گيرند و سرد كرده نگاه دارند و به هنگام حاجت به كار درآورند . « 2 »

--> ( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 176 . ( 2 ) . همان ، ص 353 .