محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
202
خلاصة الحكمة ( فارسى )
سه درم ؛ گل مختوم ، مصطكى ، از هر يك ، يك درم ؛ انار دانه پنج درم ؛ كهربا ، اقليميا مغسول ، از هر يك ، دو درم ؛ بارتنگ ، سه درم ؛ سواى بزرقطونا و بارتنگ ؛ ادويه را كوفته ، بيخته ، بزرقطونا و بارتنگ را در آن آميخته . [ مقدار شربت : ] مقدار دو درم سفوف سازند . « 1 » سفوف مفاصل / سفوف سقمونيا سفوف مفاصل : [ در بحث سفوفات سفوف مفاصل و يا سفوف سقمونيا يافت نشد ، لذا جوارش سقمونيا - كه جهت درد مفاصل است و جايگزين آن مىباشد - ذكر مىگردد ] . جوارش سقمونيا : مشهور به جوارش هندى . خواص : اوجاع مفاصل و نقرس و وجع ظهر و قولنج را نافع بود . صنعت آن : سقمونياى مشوى ده درم ؛ جوزبوا ، قاقلهء كبار ، دارچينى ، زنجبيل ، قرفه ، نارمشك ، فلفل ؛ از هر يك ، پنج درم ؛ تربد سفيد تراشيده مصمغ ، بيست درم ؛ تربد را به روغن بادام چرب نموده اجزا ، كوفته به عسل سه وزن ادويه بسرشند . جوارش سقمونيا : مشهور به جوارش قيصر . خواص : قولنج و نقرس را نافع باشد و اخلاط غليظهء لزجه را دفع كند و بلغم بگدازد . صنعت آن : سقمونيا ، دارفلفل ، زنجبيل ، هليلهء زرد ، تربد سفيد ، از هر يك ، دوازده درم ؛ قند سفيد ، شانزده درم ؛ تخم كرفس ، نانخواه ، عاقرقرحا ، نمك طبرزد ، از هر يك ، شش درم ؛ كوفته ، بيخته به عسل بسرشند . « 2 » سكر / نبات / نبات سليمانى / قند / قند سفيد / فانيذ سنجرى نبات : شكر سفيد را چون به آب حل كنند و خوب تصفيه نمايند به طبخ و داخل نمودن شير و يا سفيدهء بيضه مرغ و منعقد سازند در قالب شيشه و يا غير آن و در آن چوبهاى باريك تراشيده گذارند و يا به ريسمان ريزند و بگذارند تا منعقد گردد و مرهء بعد اخرى - يعنى هر مرتبه - آنچه از شيرهء آن انعقاد نيافته باشد ، باز به قوام آورده ، در آن
--> ( 1 ) . همان ، ص 534 . ( 2 ) . همان ، ص 194 .