محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
176
خلاصة الحكمة ( فارسى )
صنعت آن : مانند دُهن الحسك است . دهن بزر الخس : از آن اقوا . و صنعت آن : بگيرند بزر خس هر قدر كه خواهند و مقشر نموده ، كوفته اندك آب گرم بر آن پاشيده ، فشار داده ، دهن از آن استخراج نمايند . « 1 » روغن تخم كدو / دهن حب القرع روغن تخم كدو : جهت رفع يبوست دماغ و بىخوابى و سل و تبهاى حاره و مغص صفراوى بىعديل شرباً و قطوراً و سعوطاً و تمريخاً و طلاءً ، و ضماد روغن مغز تخم كدوى شيرين با « دمالاخوين » نرم سوده و يا با جرم مغز آن جهت قروح سر و بدن اطفال و گوشهء دهان و بناگوش و مذاكير و غيرها مجرَّب . « 2 » صنعت آن : بگيرند بزر كدو هر قدر كه خواهند و مقشر نموده ، كوفته ، اندك آب گرم بر آن پاشيده فشار داده ، دهن از آن استخراج نمايند . « 3 » روغن جندبيدستر / روغن جندبادستر / دهن جندبادستر دهن جندبادستر : تدهين و تمريخ به آن با روغنهاى ديگر جهت تحليل اورام مزمنه و رعشه و دردهاى سرد مثل مفاصل ، و قطور آن در گوش جهت رياح و ثقل سامعه و اوجاع باردهء بلغميه و رعشه نافع ، و حمول آن مصلح حال رحم و مدر بول و حيض ، و نوشيدن آن جهت حرقت آنها و رياح افرسه و اوجاع مفاصل بارده و فالج و استرخاء و لقوه و صرع بلغمى و سبات نافع است . صنعت آن : بگيرند جندبيدستر ، فلفل سفيد ، عاقرقرحا ، شحم حنظل ، فرفيون ، حلتيت ، اجزا متساوى ؛ همه [ را ] نرم بكوبند ؛ پس ده درم آن را در يك رطل بغدادى ، روغن سداب داخل كرده خوب بر هم زنند و يك هفته در آفتاب بگذارند و هر روز دو مرتبه بر هم زنند ، پس بعد از هفته آن را بپالايند و ثفل آن را بمالند ، نيكو بفشارند و مرتبهء ديگر ، ده درم از
--> ( 1 ) . همان ، ص 87 . ( 2 ) . مخزن الادويه ، مادهء « قرع » . ( 3 ) . مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 2 ، ص 83 ، دستور اتخاذ ادهان مفرده .