محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
177
خلاصة الحكمة ( فارسى )
همان ادويه داخل كنند نيكو بر هم زنند و يك هفتهء ديگر در آفتاب گذارند و هر روز دو مرتبه بر هم زنند ، پس بعد از هفته آن را بپالايند و ثفل آن را بمالند و نيكو بفشارند و مرتبهء ديگر ، ده درم از همان ادويه داخل كنند و نيكو بر هم زنند ، و يك هفتهء ديگر در آفتاب گذارند و هر روز دو مرتبه بر هم زنند ؛ پس از هفته از پارچهء كتانى آن را بپالايند و نيكو بمالند و بفشارند و در شيشه نگاه دارند و به كار برند . « 1 » روغن خراطين / دهن الخراطين / كيچوه / دهن الخراطين دهن الخراطين : كه در هندى كيچوه نامند . طبيعت آن : گرم در دوم و تر در اول . خواص : جهت اكثر امراض عصبانى و دماغى مانند فالج و لقوه و استرخا و اوجاع مفاصل و ورك و عرق النسا و نقرس و سستى آلات تناسل و ضعف باه ، طلاءً و تدهيناً و شرباً مفيد . صنعت آن : بگيرند خراطين هر قدر كه خواهند و پاك شسته ، در روغن كنجد تازه يا زيت ، دو وزن آن انداخته ، به آتش ملايم طبخ دهند تا سوخته و سياه گردد ، پس صاف نموده به كار برند . « 2 » روغن خسك / روغن حسك / دهن الحسك دهن الحسك : تدهين به آن و حقنه نمودن به آن و آشاميدن آن جهت تقويت باه و درد مفاصل و نيكو كردن رنگ رخسار و درد كمر و گرده و عسر بول و چكانيدن و ماليدن آن در احليل و عانه و كمر ، جهت حصات گرده و مثانه مؤثر . قدر شربتش : هفت مثقال است با ميپختج يا با نبيذ و عسل . صنعت آن : بگيرند آب برگ حسك تازه ، هر قدر كه خواهند و با نيم وزن آن روغن كنجد تازه و به آتش ملايم طبخ دهند تا روغن بماند ؛ و مزاج اين روغن معتدل مايل به حرارت و خشكى است . « 3 »
--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 653 . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 88 . ( 3 ) . همان ، ص 15 .