محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
170
خلاصة الحكمة ( فارسى )
صنعت آن : آب زرشك تازه را گرفته ، در ديگ سنگى به آتش ملايم بجوشانند تا به ربع رسد و به قوام آيد و اين ربّ اقوا است در عمل خود و چون در وقت طبخ قدرى قند سفيد داخل كنند مىگردد الطف و ليكن در فعل خود ضعيف مىشود و قريب مىگردد به شراب انبرباريس ساده . . . . « 1 » روغن آمله / دهن املج دهن املج : موى را سياه كند و قوت دهد و مقوى بدن و اعضا است . صنعت آن : آملهء منقى ، برگ مورد ، پوست بيخ صنوبر ، اجزا متساوى ؛ نيم كوفته در آب يك شبانه روز بخيسانند و با روغن زيتون در ديگ مضاعف بپزند تا آب برود و روغن بماند . « 2 » روغن اسطوخودوس دهن اسطوخودوس : جهت وجع گوش و ثقل سامعه نافع . صنعت آن : بگيرند اسطوخودوس نو جيد و با مثل آن افسنتين ، يك شبانه روز در آب باران بخيسانند ، پس به آتش ملايم بجوشانند تا تمام قوت آن به آب باز داده شود ، پس فرود آورده ، ماليده صاف كرده ، با چهار وزن آن ، روغن گل به آتش ملايم بجوشانند تا آب رفته ، روغن بماند ، ليكن احتياط نمايند كه نسوزد پس در ظرف شيشه نگاه دارند ، و عند الحاجة شير [ را ] گرم نموده ، دو سه قطره در گوش بچكانند و اگر نيم وزن آن مرزنجوش نيز اضافه نمايند مىگردد اقوا . « 3 » روغن ايرسا / دهن ايرسا دهن ايرسا : تدهين به اين دهن نافع است از براى صداع و سهرى كه به سبب رطوبت بورقى در دماغ باشد بعد از استفراغ به حب ايارج و تمريخ به آن نافع است تشنج
--> ( 1 ) . همان ، ص 441 . ( 2 ) . همان ، ص 432 . ( 3 ) . همان ، ص 206 .