محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
171
خلاصة الحكمة ( فارسى )
رطب امتلائى را و نيز تمريخ به قيروطى فراگرفته از دهن ايرسا با ميعه سايله زايل مىكند خدر را و نيز نافع است از براى اختلاج و خدر ، آشاميدن آن و تمريخ به آن و استنشاق به آن ، خواب مىآورد خوابى نيكو و نيز سعوط به آن نافع است سهر عارض مشايخ را و ايضاً شرب آن جهت گشودن افواه عروق بواسير و رفع سميت فطر و بنج و غيرها و يك اوقيهء آن مسهل قوى و غرغرهء آن با ماء العسل جهت خشونت قصبهء ريه مفيد . صنعت آن : بگيرند ايرسا هر قدر كه خواهند و جوكوب نموده با هشت وزن آن ، آب باران يك شبانه روز بخيسانند پس بجوشانند تا به ربع ؛ رسد ماليده ، صاف نموده با روغن كنجد يا زيت به آتش ملايم بجوشانند تا آب رفته روغن بماند ، پس در ظرف چينى يا شيشه نگاه دارند و عند الحاجة به كار برند . « 1 » روغن بادام / روغن بادام شيرين / دهن اللوز الحلو دهن اللوز الحلو : معتدل مايل به برودت و رطوبت بسيار است . خواص : جهت رفع يبوست دماغ و صداع و سرسام و تشنج يبسى و سهر و ضربان گوش و عسر بول و حصات و مثانه و رحم و اختناق آن و سعال مزمن و ربو و ذات الجنب و قولنج و زحير و گزيدن سگ ديوانه و خشونت حلق ؛ تمريخاً و سعوطاً و قطوراً و شرباً نافع . و مضرّ : به احشاى ضعيفه . و مصلح آن : مصطكى است و چرب نمودن ادويهء مسهله مانند تربد و هليلجات و مغز فلوس خيارشنبر و امثال اينها به آن ، كاسر حدت و مانع تشبث آنها است به امعاء . صنعت آن : بگيرند مغز بادام شيرين تازه هر قدر كه خواهند و نيم كوفته ، قدرى آب گرم بر آن بپاشند و به زور بفشارند و تمام روغن آن را بگيرند و بايد كه تازه به تازه برآورند و به كار برند و اگر قبل از كوبيدن ، پنج - شش ساعت در آب بخيسانند ، پس به همان دستور استخراج نمايند و اگر در ظرف مس قلعىدار بر روى آتش بمالند كه گرم گردد و بفشارند ، و اگر قليلى نبات نيز داخل نمايند روغن بهتر و بيشتر برمىآيد . « 2 »
--> ( 1 ) . همان ، ص 526 . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 92 و 93 .