محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

147

خلاصة الحكمة ( فارسى )

تذكر : داروهايى كه در باب ترنج اضافه شده است از اين قرار است : هر دو منى [ از ] ترنج را يك مثقال زعفران و يك مثقال خيربوا و يك مثقال دارفلفل و نيم مثقال قرنفل و نيم مثقال دارچينى و دانگى و نيم مشك ، همه [ را ] بسايند و بدين انگبين و ترنج برافكنند و نيك بجنبانند تا دارو هموار به هم رسد . « 1 » حلواى زردك / حلواى جزر حلواى جزر : مبهّى و مدرّ بول و مفتح سدهء جگر و به جهت سرفهء بارد و اخراج حصات كليه و مثانه نافع است . صنعت آن : بگيرند زردك رسيده و پوست آن را دور كرده ، با كدو تراش بتراشند و استخوان سخت ميان آن را دور كنند ؛ پس آن زردك تراشيده را در آب و گلاب بپزند تا مهرا شود و به اسطام بر هم زنند و شيرهء نبات سفيد با عسل مصفّا به قدر حاجت در آن داخل كرده بپزند و بر هم زنند تا قريب به انعقاد رسد ، پس قدرى مشك و عنبر اشهب را با نبات سفيد كوبيده و زعفران را با گلاب ساييده در آن داخل نمايند و بر هم زنند ، پس مغز پستهء بو داده و مغز بادام بو دادهء نيم‌كوفته داخل نمايند و بر هم زنند و در سينى كشيده ، پهن كنند و به طريق لوز بريده نگاه دارند . و طريق بو دادن مغز پسته و مغز بادام در حلواها آن است كه بادام و پسته را مقشر كرده ، آرد گندم را در ماهىتابه كرده ، مغز پسته و مغز بادام را در آن اندازند و در زير آن آتش ملايم كنند و بر هم زنند تا بو داده شود . « 2 » حلواى سوهان حلواى سوهان : موافق مبرودين و كثير الغذاء است و مولد خون غليظ و جهت درد كمر و تقويت اعصاب و باه نافع است . صنعت آن : گندم را در آب تر كنند آن مقدار كه نم بردارد ، پس در كيسه كرده و در آفتاب گذارند و هر روزى قدرى آب بر آن افشانند تا شروع كند به رستن ، همين كه علامت رستن

--> ( 1 ) . همان ، ص 718 . ( 2 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 1 ، ص 645 .