محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
139
خلاصة الحكمة ( فارسى )
حبّ ذهب / حب ذهب مكلّس حبّ ذهب مكلّس : ماليخوليا را نافع و مقوى اعضاى رئيسه و باه است . صنعت آن : طلاى مكلّس ، پادزهر معدنى خطايى ، جدوار خطايى ، از هر يك ، يك مثقال ؛ جوزبوا ، مصطكى رومى ، زعفران ، از هر يك ، چهار دانگ ؛ دارچينى ، قرنفل ، از هر يك ، نيم مثقال ؛ صمغ عربى ، كتيرا ، از هر يك ، دو دانگ ؛ كوفته و بيخته ، به گلاب سرشته ، حبوب سازند . هر حبّى به مقدار نخودى . مقدار شربت : صبح يك حبّ و شام يك حبّ با گلاب ده مثقال فرو برند . « 1 » حبّ ربع حبّ ربع : پوست هليلهء كابلى ، بسفايج ، اسطوخودوس ، افتيمون ، از هر يك ، يك درهم ؛ ملح هندى يك دانگ ؛ مصطكى نيم درهم ؛ كتيرا يك دانگ ؛ كتيرا را در آب گرم حل نموده ادويه [ را ] نرم كوفته ، بيخته به آن سرشته حبوب سازند جمله يك شربت كامل است . « 2 » حبّ رسوت حبّ رسوت : نافع است جهت بواسير خونى . صنعت آن : رسوت خالص را به آب برگ گندنا يا آب برگ ككرونده يا آب برگ بارتنگ يا هر سه حل كرده مساوى آن پوست هليلهء كابلى به روغن گاو بريان نموده ، كوفته ، به وزن آن شكر سفيد داخل كرده سرشته حبوب سازند ، هر حبّى مقدار نخودى . شربتى : از نيم درم تا يك درم . تذكر : و اگر اوّلًا رسوت را سه چهار مرتبه به آبهاى مذكوره تسقيه نموده ، خشك نمايند و در مرتبه آخر با ادويه سرشته حبوب بندند ، بهتر است . « 3 »
--> ( 1 ) . همان ، ج 2 ، ص 120 . ( 2 ) . مجمع الجوامع ( معالجات ) ، ج 2 ، ص 77 ، ذيل « حمى ربع صفراوى » . ( 3 ) . مخزن الادويه ، ج 1 ، ص 17 .