محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

125

خلاصة الحكمة ( فارسى )

ترياق فاروق كهنه : بدان كه مزاج ثانوى اين معجون تا سى سال بسيار گرم است مانند جوانان ، پس مىگردد مانند كُهل تا شصت سال ، پس مىگردد قوت آن ضعيف مانند شيوخ و در اين حال مانند معاجين كبار است . « 1 » ترياق مثروديطوس مثروديطوس : [ اثر ] ترياق مثروديطوس كمتر از ترياق فاروق است در منافع و دفع سموم ، و نزد بعضى اطبا ، مثروديطوس افضل از ترياق اكبر است در تفتيح سدّه‌ها و تحليل اورام جاسيه و اورام صلبه كه در مفاصل باشد ، و در تحريك شهوت باه ، و ترياق اكبر انفع است از مثروديطوس در يك چيز كه آن سمّ مارهاست . امّا در ساير منافع كمى ندارد مثروديطوس از ترياق اكبر به كمى معتدٌ به بلكه مثروديطوس زياده بر ترياق فاروق است در نفع ، و رجحان دارد بر آن در فوايد و منافع بسيارى . و طول كلام در ذكر منافع آن نمىنماييم به جهت آن كه منافع اين ترياق منافعى است كه از براى ترياق اكبر ذكر كرديم ، ليكن مقدار شربتش اندكى از ترياق اكبر زياده است . صنعت آن : به نسخهء جمهور كه شيخ الرئيس در قرابادين قانون ذكر كرده ، بگيرند زعفران ، مرّ صافى ، غاريقون هش سفيد ، زنجبيل ، دارچينى ، كتيرا ، از هر يك ، ده درم ؛ سنبل الطيب ، كندر ، حرف بابلى ، اذخر مكى ، عود بلسان ، اسطوخودوس ، سيساليوس ، قسط سفيد تلخ ، كمافيطوس ، قنّه ، علك البطم ، دارفلفل ، عصارهء لحيةالتيس ، جندبيدستر ، ساذج هندى ، ميعهء سائله ، جاوشير ، از هر يك ، هشت درم ؛ سليخهء سياه ، فلفل سفيد ، فلفل سياه ، سورنجان ، جعده ، اسقورديون ، دوقو ، اكليل الملك ، جنطيانا ، حب بلسان ، اقراص قوفيون ، مقل ازرق ، از هر يك ، هفت درم ؛ سداب دو درم ؛ اشق ، سنبل رومى ، مصطكى رومى ، صمغ عربى ، فطراساليون ، قردمانا ، تخم باديان ، از هر يك ، پنج درم ؛ انيسون ، وج تركى ، مو ، سكبينج ، اسارون ، از هر يك ، سه درم و نيم ؛ افيون ، هيوفاريقون ، از هر يك ، چهار درم و نيم ؛ شراب ريحانى كهنه ، قدرى كه صمغ ها را در آن حل كنند ؛ عسل مصفّا به قدر كفايت .

--> ( 1 ) . همان ، ج 1 ، ص 289 .