و آنچه به سبب انصباب رطوبات مائى و يا دموى و يا غير آن است آن را ادره نامند و آنچه به سبب شكافته شدن صفاق و آمدن ثرب و يا امعا است در آنجا و همان‌جا ماندن و در امعا فرود نيامدن آن را ثربى و امعائى يعنى اگر ثرب برآمده است ، فتق ثربى و اگر امعا است ، امعائى نامند . و هم‌چنين قيلهء ثربى و امعائى و مائى و برآمدگى بالاى عانه و يا مايل به طرف كش ران در زير پوست معلوم مىگردد و ثربى ، بى قراقر مىباشد و سبب اين بيشتر جستن و فرياد زدن و حركات عنيفه است و قيله كه سبب آن مادهء غليظ باشد آن را قرو لحمى نامند . و نزد جمهور اطبا ادره و قرو مترادف‌اند و بعضى اختصاص داده‌اند ادره را به قيله كه نازل ثرب و يا امعا و يا ريح باشد و قرو را اگر نازل رطوبت مائى و يا دموى و يا غير آن باشد و قرشى از آن جمله است و ظاهر شد از اين بيان كه فتق عام است و قيله خاص بنا بر مذهب اصح . و ادره يا مرادف قيله است و يا مقابل آن و يا قسمى از آن و قيلهء اتساعى كه به سبب اتساع مجرا باشد ، اطفال را بسيار به هم مىرسد به سبب بسيارى رطوبت امزجه و نرمى و نازكى اغشيه و ضعف اعضا و بسيارى حركات عنيفه و جست و خيز ايشان . از اسباب فتق و قيله ؛ امساك نمودن منى است وقت جماع و صعود زن بر مرد و جماع بر امتلاى معده و جستن و فرياد بسيار قوى زدن و برداشتن چيز سنگين و بالجمله هر چه اذيت به صفاق رساند و بدترين اصناف فتق ، فتقى است كه در حوالى مرّه واقع شود و امعاى دقاق برآيد به زير جلد جهت آن كه بيشتر موجب اعراض ايلاوس است ، نعوذ بالله . « 1 » فتق مراق بطن فتق مراق بطن : زنان را بيشتر از مردان به هم مىرسد و چون شناخت و ادراك اين مراتب موقوف به معرفت و ادراك تشريح بطن بود ، لهذا دو كلمه در شرح آن بيان مىنمايد تا آسان گردد بر طالبان . بدان‌كه احشاى معده و امعا و آنچه در شكم است پيچيده شده در سه حجاب و عضلات و جلد است براى محافظت آنها و حجاب اول كه متصل احشا است ، آن را ثَرْب و

--> ( 1 ) . همان ، ص 85 .