محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
109
خلاصة الحكمة ( فارسى )
صنعت آن : تخم جزر برى ، زيرهء كرمانى ، عيدان البلسان ، سليخه ، قردمانا ، فقاح اذخر ، تخم كرفس ، از هر كدام ، يك درم ؛ دارفلفل ، قسط تلخ ، فلفل ابيض ، از هر يك نيم مثقال ؛ مرّ صاف سه درم ؛ حبّ الغار ده عدد ؛ وج ، زعفران ، از هر يك دو درم ؛ با عسل كف گرفته بسرشند . و قدر شربت : به قدر بندقه با آب گرم و ماء الاصول . « 1 » آمله مربا مربا املج : مقوى قلب و معده و دماغ است . صنعت آن : بگيرند آملههاى رسيدهء باليدهء بزرگ دانه و خارهاى بسيار بر آن بزنند و در آب آهك صاف ، قدرى بگذارند پس برآورده نيكو سرشته در آب صاف شيرين طبخ نموده رطوبت آن را از پارچهء كرباس صافى نشف نمايند و شيرهء شكر سفيد صاف نموده و يا عسل مصفّا كه بسيار غليظ نباشد داخل كرده به آتش ملايم طبخ دهند تا آن كه در جرم آنها شيره نفوذ نمايد و غليظ گردد ، پس فرود آورده سرد كرده در مرتبان چينى يا سبوچهء لعابدار نموده نگاه دارند و بعد يك هفته يا زياده ملاحظه نمايند اگر رطوبتى از جرم آنها تراوش نموده و شيره را رقيق ساخته باز چند جوشى داده به دستور نگاه دارند و عند الحاجة يك عدد تا دو عدد آن را با گلاب شسته با آنچه مناسب باشد از طباشير و مصطكى و دانهء هيلبوا و گشنيز خشك و غيرها تناول نمايند . « 2 » آمله مربا / مربا آملج مربا آملج : مقوى قلب و معده و دماغ است . صنعت آن : بگيرند آملههاى رسيدهء باليدهء بزرگ دانه و خارهاى بسيار بر آن بزنند و در آب آهك صاف قدرى بگذارند ؛ پس برآورده نيكو سرشته ، در آب صاف شيرين طبخ نموده ، رطوبت آن را از پارچهء كرباس صافى نشف نمايند و شيرهء شكر سفيد صاف نموده و يا عسل مصفّا كه بسيار غليظ نباشد ، داخل كرده به آتش ملايم طبخ دهند تا آن كه در جرم آنها شيره نفوذ نمايد و غليظ گردد ، پس فرود آورده سرد كرده در مرتبان چينى يا سبوچهء
--> ( 1 ) . محمد مؤمن حسينى طبيب ، تحفه حكيم مؤمن ( تحفة المؤمنين ) ، ص 305 . ( 2 ) . محمد حسين عقيلى خراسانى ؛ مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) : ، ج 1 ، ص 433 .