محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
108
خلاصة الحكمة ( فارسى )
افيونيه / افيونيات به داروهاى تركيبى كه در آن افيون باشد ، افيونيه گفته مىشود مانند : حب سعال . حبّ سعال خواص حبّ سعال : مستعمل در سرفه كه سببش انصباب نزلات حارّه حاده باشد به سينه كه در آن خوف كشيدن به سل است و اين حب ماده را غليظ گرداند و منع انصباب ماده به سينه نمايد . صنعت آن : خشخاش سفيد ، بزر البنج سفيد ، تخم كاهو مقشر ، مغز تخم كدو شيرين ، مغز تخم خيارين ، نشاسته ، كتيرا ، صمغ عربى ، گل ارمنى ، گل داغستانى ، افيون ، زعفران ، اجزاء به وزنى كه رأى طبيب اقتضا كند ، كوفته ، بيخته به لعاب حب سفرجل يا لعاب بزرقطونا ، سرشته ، حبوب مفرطح به شكل عدس ساخته ، دائم در دهان نگاه دارند . « 1 » اقراص مسك / حبّ مسك حبّ المسك : مقوى دماغ و قلب و معده و حواس را صاف و نيكو گرداند . صنعت آن : مشك تبتى خالص ، عود قمارى ، دارچينى ، قرنفل ، قاقلهء كبار ، مصطكى رومى ، از هر يك ، يك درم ؛ ورق طلا محلول ربع درمى ؛ ورق نقرهء محلول ، زعفران ، از هر يك ، نيم درم ؛ ادويه [ را ] كوفته ، بيخته با صمغ عربى محلول ، سرشته حبوب سازند هر حبّى به قدر فلفلى . شربتى : از يك حب تا سه حب . « 2 » امروسيا امروسيا : به لغت يونانى به معنى « حابس المواد » است ، از تأليف بقراط . خواص : جهت درد معده كه از مادهء بارد باشد و هضم طعام نكند و جهت تحليل رياح و درد جگر و سپرز و ضعف بدن .
--> ( 1 ) . مجمع الجوامع ( قرابادين كبير ) ، ج 1 ، ص 369 . ( 2 ) . همان ، ج 2 ، ص 597 .