مقدار كه خواهند و در آب گرم جوشان يا در آب يخنى گرم جوشان يا در آب قليهء جوشان بريزند و طبخ نمايند تا پخته گردد و طعم خامى آن زايل شود و مصالح حاره و افاويه به قدر ضرور داخل كرده ، فرود آورند و تناول نمايند و اين را به فارسى « آش رشته » و به تركى « اوماج » نامند . و گويند اوماج ، آرد خمير كردهء ريزه نموده با عدس پخته را نامند . و اگر آن را مدور يا مربع و يا به اشكال ديگر بريده به همان قسم طبخ نمايند « بغرا » و به فارسى « آش برگ » و « ماهيچه » و به تركى « ططماج » گويند و خواه خمير آن را از آرد سفيد اندك نرم ساخته از قمع سوراخ تنگ بگذارند بدين نحو كه خمير را در جوف قمع پر كرده به دست يا به آلتى زور نمايند تا از سوراخ‌هاى آن قمع مثل خياطهء خمير باريك شده بيرون آيد و يا آن كه به كف هر دو دست بمالند و مثل تارهاى خياطه باريك باريك سازند و خشك نمايند و اين را به عربى « شعيره » و به هندى « سيوين » نامند و عند الحاجة اين را اولًا بدون روغن در ظرفى بريان مىنمايند تا اندكى سرخ و برشته گردد ، پس آب به قدر ضرور داخل كرده دم مىدهند تا پخته گردد ، پس روغن گاو تازهء داغ كرده داخل نموده شير تازه دوشيدهء جوش داده بر آن ريخته ، قند سفيد بر آن پاشيده تناول مىنمايند . و گاهى از آرد جو نيز به قسم اول يا دوم براى صاحبان حميات حاره مانند دق و سل بىگوشت با آب خالص ترتيب مىدهند . و دو قسم اول ، گرم در اول با رطوبت بسيار و بىگوشت آن را كه « آش بوان » گويند جهت مرضى و با گوشت جهت اصحّا يا بعضى امراض كه خوردن گوشت در آن مناسب باشد مفيد و ليكن بطيء الهضم و الانحدار است به جهت فطير بودن خمير آن و نزد بعضى و در بعض امزجه ، بىخمير مايهء آن سبك‌تر و قسم دوم آن از قسم اوّل سنگين و بطيء الهضم‌تر و مصلح آن هر دو فلفل و روغن بادام شيرين و چون انهضام يابد غذاى بسيارى از آن به هم رسد . خواص : جهت سرفه و وجع سينه و خشونت آن و حلق و قرحهء امعا و مثانه و لاغرى گرده نافع و مرخى معدهء بارد و چون در آن برگ خرفه يا اسفاناخ يا روغن بادام پخته باشند ، جهت امراض مذكوره موافق‌تر و ملين بطن و آنچه از آرد جو سازند سرد و با رطوبت بسيار از همه بطيء الهضم و الانحدار و قليل الغذاتر و گاهى در دو قسم اول از براى