و اندك غذايى بعد از آن بايد كه بخورند براى كسر سورت و حدّت صفرا ؛ خصوصا مزورهء رمّانيهء مطيبهء به نعناع و بعد از آن به حمّام روند ؛ زيرا كه استحمام در خلوّ معده ممنوع و باعث انصباب صفراء و ارتفاع ابخره و حدوث غشى است و حمّام بر سيرى و امتلاء معده باعث سدّه . و فايدهء استحمام در اين حال تليين و تسكين دماغ و تحليل آن چه از شراب مستحيل به بخار و صفراء شده است و اين در صورتى است كه تعفين نيافته باشد و الّا مضرّ و باعث حدوث حمّى است و آثار حدوث آن از كسالت و درد اطراف و امثال آن كه لازمهء تقدّم حمّى است ظاهر است . و « قرشى » شراب ورد ليمويى را نافع‌تر از شراب افسنتين دانسته در تقويت اشتها و شراب ليمويى شكّرى سفرجلى و سكنجبين سفرجلى و شراب آس يا شراب ليمو يا سكنجبين و ليكن بايد كه اين اشربه قوى الحموضهء نباشد ؛ به جهتى كه ذكر يافت و جهت افضليت اين اشربه از شراب افسنتين ، حرارت و يبوست آن است كه احتمال استحاله به صفراء دارد ، هم به جهت كيفيت و هم به جهت حلاوت صِرفه كه دارد به خلاف اين اشربه . و آشاميدن اين‌ها با گلاب از آب بهتر است ؛ به جهت عطريت و قوّت قابضه و تقويت معده كه گلاب دارد . فايدهء دوم در بيان تدبير امتلاء شراب . بدان كه هر گاه كسى شراب بسيار خورده باشد بهتر آن است كه قى نمايد ، اگر قى آيد بهتر و الّا آب خالص بسيار و يا با عسل آشاميده مكرّر قى نمايد و بعد از آن به حمّام رود تا بقيهء فضول شراب به تحليل رود ، بعد از آن بدن او را تمريخ به دُهن بسيار نمايند تا نرم گردد « 1 » و اذيت لذع مندفع گردد و بعد از آن در تنويم او كوشند تا طبيعت استراحت يافته ازالهء كلال فرمايد . و ببايد دانست كه آب نيم گرم هرچند در اكثر امزجه باعث تهوّع و سهولت قى است و ليكن در بعض مردم آب سرد نيز « 2 » باعث سهولت قى مىگردد و اين كسانى باشند كه معدهء ايشان رَخو و اخلاط ايشان رقيق و آب سرد بنا بر احداث تكاثف معده و غلظت اخلاط مستعد دفع گردند و به سهولت مندفع گردند .

--> ( 1 ) . الف : گرم گردد . ( 2 ) . الف : سردتر .