مطلب اوّل : در بيان [ اصول كلي ] تدبير حفظ صحّت [ غذا خوردن ] بدان كه چون معرفت تدبير حفظ صحّت از اعظم مطالب ضروريهء اين فنّ است - خصوصاً درين زمان كه طبيب حاذقى كه وثوق و اعتمادى به تدبير او باشد به حسب امراض و تشخيص آن‌ها ، متعذّر بلكه مفقود است - . و بدن را لا بد غذا مىبايد براى تغذيه و تنميه و يا براى بدلِ ما يتحلّل ، لهذا مقدّم نمود ذكر آن را . و واجب است تعديل مقدار تناول غذا به حسب كمّيت به قدر عادت و قوّت . و [ نيز ] سكون بعد از آن . امّا عادت : به جهت آن كه عادت حكم طبيعت ثانيه دارد و شك نيست كه مخالفت امر مألوف - خواه طبيعى و خواه غير طبيعى - محذور العاقبة است ؛ به جهت دشوارى انتقال از مألوف به سوى غير مألوف . پس رعايت آن واجب است در جميع تدابير ؛ خواه براى حفظ صحّت باشد يا براى استرداد « 1 » آن ؛ اگر محمود است استمرار بر آن بايد نمود و الّا حيله بايد جست در انتقال از آن به تدريج . عادت ، معتبر است در امور از چند وجه : اوّل : به جهت كميت « 2 » ؛ به آن كه شخصى كه عادت نمايد به تناول طعام قليل ، متضرّر مىگردد به كثير و بالعكس . دوم : به جهت كيفيت ؛ به آن كه هر كه عادت نمايد به تناول اغذيهء حارّه ، متضرّر مىگردد از بارده و بالعكس . و هر كه عادت نمايد به تناول اغذيهء لطيفه ، عاجز مىآيد از اغذيهء كثيفه . و هر كه عادت نمايد به اغذيهء خفيفه ، عاجز مىآيد از اغذيهء ثقيله . و همچنين هر ادويهء متخالفهء متقابله . سوم : به جهت وقت ؛ به آن كه هر كه معتاد گردد به تناولِ اوّل روز ، متضرّر مىگردد به تأخير از آن .

--> ( 1 ) . ب : استمرار . ( 2 ) . الف و ب : ( كيفيت ) . با توجه به متن بعدى به نظر مىرسد ( كميت ) صحيح است .