و آن را در روشنايى روز بايد ملاحظه نمودن « 1 » ، بى آن كه شعاع آفتاب بر آن افتد ؛ زيرا كه به سبب شعاع آفتاب و ضياء شيشيه ، در بول مانند ابر چيزى نمايان مىگردد . و بايد كه پيش از آن كه طبيب بر آن نظر نمايد ، شيشه را متمكّن دارند و از حركت باز دارند ؛ تا در وقت نظر كردن در آن ، بول در حركت و جنبش نباشد و ثفل آن ، در هم و مخلوط به صافى آن نباشد . و بدان كه بعد از آن كه شش ساعت بر بول بگذرد ، اعتمادى بر آن نمىماند ؛ زيرا كه در اين مدّت ، رنگ آن متغير مىگردد و ثفل و رسوب آن مىگدازد ؛ خصوص كه هوا گرم باشد . و اگر سرما باشد ، زبد آن منعدم و قوام آن غليظ مىگردد . و نيز به سبب اطالت زمانى ، به جهت انحلال ريح ، اكثراً اجزاء غليظهء ممتزجه بدان به سبب طول مدّت ته نشين مىگردد و آب صرف خالص بر بالا طافى مىماند « 2 » و زير آن كدر . و نيز ، ببايد دانست كه همان زمان كه بول را در قاروره گرفته باشند ملاحظه ننمايند ، كه اعتماد بدان نيست « 3 » ، بلكه اندك زمانى بگذارند تا ثفل آن جدا گردد و رسوب از مائيت متميز شود ؛ پس ملاحظه نمايند . و جملهء اطبّا ، آن مقدار زمان را يك ساعت اعتبار و مقرّر نموده‌اند . و « شيخ الرّئيس ابو على بن سينا « 4 » » - رحمه الله - گفته : كه بعد از يك ساعت كامل ، رنگ و قوام بول متغير مىگردد و اعتماد را نمىشايد . [ و ] يحتمل كه مراد از آن ، ساعت نجومى ، خصوص در ايام گرماى بسيار گرم و يا سرماى بسيار سرد باشد . و بالجملة هر فصل و هر وقتى حكمى دارد ؛ آن مقدار بايد توقّف نمود كه رسوب آن جدا گردد ، پس بلا توقّف ملاحظه نمود . و شش ساعت كه ابتداء ذكر نموده شد ، بنا بر ضرورت و لاعلاجى است ؛ بنا بر مانعى از وصول طبيب نزد مريض و يا مريض نزد طبيب و « 5 » نمودن قاروره را به دو به زودى . و الّا بالضّرورة در اين مدّت ، قاروره متغير و فاسد گردد و اعتمادى ندارد .

--> ( 1 ) . ب : نمود . ( 2 ) . الف : مىنمايد . ( 3 ) . الف : اعتماد ندارد . ( 4 ) . ابو على الحسين بن على بن سينا ، القانون فى الطب ، دار الصادر ، بيروت ، ج 1 ص 135 . ( 5 ) . الف ( و ) حذف شده .