محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

مقدمه 72

خلاصة الحكمة ( فارسى )

كلمه « قوى » را به سبب شباهت ظاهرى آن به قوى ، كه احياناً موجب نامفهوم شدن عبارتى مىگرديد ، به « قوا » تبديل كرديم . از ديگر موارد ، كلمه قوه است . اين كلمه گاه به معنى قوت و گاه به معنى مفرد قوا به كار رفته است ؛ از اين رو هر گاه اين كلمه به معنى قوت بود ، آن را به همين صورت و هر گاه منظور از آن مفرد قوا بود ، آن را به صورت قوه ضبط نموديم . البته در متن ، اين كلمه به هر دو صورت آمده بود ، ولى به سبب عدم رعايت نكته فوق در ضبط آن ، مجبور به اعمال نظر در اين موارد نيز شديم . در متن گاه كلمات عربى مانند : « ذى الحراره ، فى الحقيقه ، بالنسبه » ، به صورت فارسى ، يعنى « ذى الحرارت ، فى الحقيقت و بالنسبت » نگاشته شده است كه ما آنها را به صورت صحيح عربى آن آورديم . كلمه « مضادت » را نيز گاه با توجه به تركيب عربى عبارت به « مضاده » تبديل نموديم و گاه به ضرورت تركيب فارسى متن ، آن را به صورت مضادت ضبط نموديم . در دو نسخه « الف » و « ب » ، اعداد دوم و سوم به صورتهاى مختلف آمده است ، مانند : دوم ، دوّم ، ديم ، دويم ، سوم ، سوّم ، سيم ، سيوم كه در اين موارد ، همهء آنها را به صورت صحيح امروزين آنها تبديل كرديم . فهرست نگارى و تهيه فهرست نيز از جمله امورى است كه بخشى از حجم تحقيق اين اثر را به خود اختصاص داده است . و دو فهرست جداگانه نگاشته شده است . در ابتدا مطالب آن را با يك فهرست اجمالى و در انتهاى كتاب ، فهرست تفصيلى براى مطالب كتاب تهيه شده كه حجمى حدود 100 صفحه را دربر گرفته است . فهرست مفردات ذكر شده در متن كتاب همراه با ذكر نام لاتين و انگليسى آنها نيز از جملهء فهرست‌هاى اين كتاب است . فهرست ديگر ، فهرست داروهاى تركيبى است كه عقيلى نام آنها در متن كتاب برده است . اين فهرست را در دو بخش مرتب نموده‌ايم ؛ زيرا گاه علاوه به ذكر نام دارو ، نحوه ساخت آن نيز در كتاب آمده است و گاه تنها به ذكر نام آن بسنده شده است و در مورد شيوه ساخت آن سخنى به ميان نيامده است . در مورد دوم ، كار تا حدى مشكل بود ؛ زيرا از