محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى

مقدمه 66

خلاصة الحكمة ( فارسى )

متن خلاصة الحكمة از صفحه دهم اين نسخه آغاز مىشود . كاتب اين نسخه ، ميرزا احمد كاشانى ، متخلص به « خرّم » است كه متأسفانه با مراجعه به كتب تراجم و تذكره‌هاى شاعران پارسىگو ، مطلبى دربارهء زندگى وى نيافيتم . در اين نسخه ، عنوان فصل‌ها و نيز سر تيترها و عناوين مهم چون : علامت ، علاج و شماره‌ها ، درشت‌تر از متن است . همچنين آيات قرآن ، روايات و نيز امثال و قواعد به زبان عربى با خط نسخ از متن متمايز شده و برخى از كلمات - مخصوصاً كلمات مشكل يا آيات قرآن - اعراب گذارى شده است . خط اين نسخه خوانا و زيبا و در اطراف آن به صورت حاشيه‌اى ، خطكشى شده است . ابتداى اين نسخه چنين آغاز مىشود : « الحمد لله الذى خلق الانسان فى احسن تقويم . . . . . » متن ترقيمهء اين نسخه نيز چنين است : « از روى نسخه اصل - كه خط مصنف مرحوم بود - مقابله و تصحيح نموده شد . اميد از همت مطالعه‌كنندگان كه هنگام استفاده ، كاتب فقير به دعاى خير ياد و شاد نمايند و تمام شد تحرير و ترسيم آن در غره ذى الحجة الحرام سنه 1261 هجرى ، مطابق اول دجنبر سنه 1845 عيسوى . » از خصوصيات شايسته اين نسخه ، خطكشى اطراف آن و نوشتن سرفصل‌ها در بالاى خطكشىهاست . سرفصل‌هاى فرعى و كوچك تر نيز در كنار حاشيه با خط زيبا نوشته شده است . افتادگىهاى متن نيز با قرار دادن علامتى در متن ، در حاشيه اضافه شده است . با توجه به اين نكات مىتوان گفت اين نسخه با توجه به قدمت تاريخى آن نسبت به ديگر نسخ و اصالت آن - خصوصاً مقابلهء آن با نسخه مولف - معتبرترين نسخه موجود از خلاصة الحكمة مىباشد . از اين نسخه با رمز « الف » به عنوان نسخه اساس در تصحيح كتاب استفاده شد . 2 . نسخه كتابخانه حضرت آيت الله گلپايگانى - ره - به شماره 12 / 12 . اين نسخه شامل 618 صفحه ركابه نويسى شده 23 سطرى مىباشد كه هر سطر آن 24 تا 27 كلمه دارد . نام كاتب و محل كتابت آن ذكر نشده است . تاريخ تحرير اين نسخه ،