محمد حسين عقيلى خراسانى شيرازى
مقدمه 67
خلاصة الحكمة ( فارسى )
طبق ترقيمه آخر آن ، 1262 ه - . ق است كه البته در نسخه موجود در مؤسسه طوبى ، اعداد تراشيده شده و به صورت 1161 در آمده است . نكتهاى كه ذكر آن خالى از فايده نيست ، اين است كه اين نسخه در كتابخانه حضرت آيت الله گلپايگانى به عنوان كتاب خطى به شماره 12 - 12 ذكر شده است ، امّا نسخه موجود در آن كتابخانه خطى نيست و فهرستنگار ، به خاطر مركب نامرغوب آن - كه قابل پاك شدن است - آن را جزء كتب خطى آورده است . اين نسخه فاقد ظهريه ، حاشيهبندى و فهرست است . ابتداى اين نسخه نيز همانند نسخه پيشين آغاز مىشود و متن ترقيمه اين نسخه چنين است : « ختم نمود خاتمه را و الحمد الله اولًا و آخراً ظاهراً و باطناً و صلّى الله على رسوله محمد و اهل بيته سنه 1262 پايان پذيرفته است . » عناوين فصول و سرتيترها و كلمات مهم و شمارهها با خط سياهى كه بالاى آنها كشيده شده از متن ، متمايز گرديده است . خصوصيت منحصر به فرد و قابل توجه اين نسخه تفاوت آن با تمامى نسخههاى موجود از كتاب خلاصة الحكمة است و در مقايسه با نسخههاى ديگر ، از جمله نسخه كتابخانه مدرسه فيضيه و دانشگاه تهران - كه به نظر مىرسد از روى نسخه الف استنساخ شدهاند - داراى تفاوتهايى است ، خصوصاً در جدول بلاد و اقاليم كه در نسخههاى ديگر اين گونه نيست . به طور كلى مىتوان گفت كه اين نسخه از نظر قدمت و اصالت ، دومين نسخه معتبر از كتاب خلاصهء الحكمه مىباشد . در تصحيح خلاصهء الحكمه ، از اين نسخه با رمز « ب » استفاه نموديم . به غير از اين دو نسخه ، سه نسخه موجود ديگر اعتبار چندانى براى قابل توجه قرار گرفتن در تصحيح ندارند . علت اين عدم اعتبار چنين است : 1 . نسخه خطى كتابخانه مدرسه فيضيه ، به شماره 532 . اين نسخه 800 صفحهاى ركابه نويسى شده با توجه به ترقيمه آن به تاريخ 1261