باطن و صدور اين افعال از آن و متوجه گشتن حرارت غريزيه به سوى ينبوع خود كه قلب است و توليد بخار لطيف از دم صالح جيد صافى كه عبارت از روح حيوانى است و توليد روح نفسانى و طبيعى نيز از آن سكون و آرام نفس است . و ببايد دانست كه تعلق نفس ناطقه به اين هر سه است زيرا كه آلت فعل آنند به واسطهء قواى متعلقه به اين ارواح ثلاثه و باعث تقويت و امداد حرارت است . و بدان كه مختلف مىباشد حال حركت به شدت و قوت و ضعف و كثرت و قلت و سرعت و بطوء زيرا كه اختلاف اين‌ها به حسب اختلاف اسباب و دواعى و رفع موانع و وجود آن‌ها است پس حركت سريعهء قويه اگر قليل و اندك باشد باعث تسخين و گرمى بدن بيشتر از تحليل مىگردد جهت آن كه حركت خصوصاً قويهء آن مسخن و باعث گرمى بدن است ؛ به سبب تحريك مواد و هيجانِ حرارت . و امّا سريعهء قويهء طويله : تحليل آن زياده از تسخين است ؛ جهت آن‌كه اوّلًا تسخين مىنمايد ، و موادّ و ارواح و قوا و حرارت را به هيجان و تحريك مىآورد ، و تحليل مىدهد رطوبات آن‌ها را به تبخير و تدخين و تعريق و غيرها . و به سبب تحليل رطوبات و طول مدّت زمان حركت و نيز حرارت ، تحليل مىيابد . و حركت بطيئهء كثيره و ضعيفه : به عكس آن باعث تحليل زياده از تسخين است ؛ جهت طول زمان تسخين و استعداد مادّه براى تبخير و يا قلب به تسخين ؛ به سبب ضعف و احتكاك اعضاء به يك ديگر . [ مضرات و فوايد حركت و سكون ] : و « افراط حركت » و همچنين « افراط سكون » ، هر دو باعث برودت بدن‌اند : و امّا در افراط حركت به سبب تحليل رطوبت « 1 » غريزيه ، بالذّات و حرارت غريزيه بالطّبع [ است ] . و امّا در افراط سكون ، به جهت اجتماع و احتباس اخلاط و رطوبات كه موجب انغمار حرارت غريزيه و اختناق آن‌ها است و لهذا باعث استيلاء برودت مىگردد ، و يا به جهت انتفاى انتعاش حرارت به جهت فقدان سبب انتعاش آن كه حركت است .

--> ( 1 ) . ب : رطوبات .