ربيعى » و ديگرى را « خريفى » و يكى را « انقلاب صيفى » و ديگرى را « انقلاب شتوى » نامند . و تفصيل اين بيانات ، طولى دارد و اينجا محلّ گنجايش آن نيست . [ اصلاح حال هوا ] و از جهت اين اختلافات ، اطبّاء تدابير مىنمايند براى اصلاح حال هوا ، هر چند هواى محيط به ابدان ، از امور ستّهء ضروريه ضرورتر و لابدتر است و بىاختيار انسان است ، مگر به انتقال از بلدى به بلدى ديگر كه هواى آن موافقت و مناسبت داشته باشد [ و ] اين همهء مردم را ممكن نيست ، لهذا اصلاح مىنمايند اطبّاء اهويهء فصول و بلدان را به تدابير و انتقال از بلدى به بلدى و غير اينها ؛ جهت آن‌كه نظر ايشان در فصول نيست مگر از حيثيت آن‌كه مؤثّراند در بدن انسان به اعتدال و تسخين و غيرها . امّا نواحى و رياح : كه نيز از جملهء مغيرات هواست . پس : جنوب و ناحيهء آن - يعنى بادى كه از آن جانب وزد - مسخّن و مرطّب بدن است . و شمال و ناحيهء آن - يعنى بادى كه از جانب شمال و توابع آن وزد - باعث تبريد و تجفيف بدن است . و صبا - يعنى مشرق - و دبور - يعنى مغرب - و ناحيهء آن هر دو - يعنى بادى كه اين دو جانب مشرق و مغرب و توابع آن هر دو وزد - قريب به اعتدال‌اند . و اين‌ها نيز به حسب بلدان و اقاليم و وقوع جبال و بحار نيز مختلف مىگردند . و بيان اين‌ها و علل اين‌ها در بيان عرض اقاليم و وقوع جبال و بحار در نواح آن‌ها مذكور خواهد شد ؛ إن شاء اللّه تعالى . امّا تغيرات فصول : فصل ربيع ، معتدل در كيفيات اربع است كه حرارت و برودت و يبوست و رطوبت